Theo báo cáo của Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), tính đến tháng 12/2019, 8/8 huyện, thị xã, thành phố đạt chuẩn PCGD mầm non trẻ 5 tuổi (MNT5T); đạt chuẩn PCGD tiểu học (TH) mức độ 3, PCGD trung học cơ sở (THCS) mức độ 2 trở lên, trong đó 03 huyện, thị xã đạt chuẩn PCGD THCS mức độ 3; đạt chuẩn XMC mức độ 2. Nhìn chung, số xã, phường, thị trấn đạt chuẩn PCGD TH, PCGD THCS mức 3 tăng (TH tăng 03 đơn vị, THCS tăng 21 đơn vị); số huyện, thị xã, thành phố đạt chuẩn PCGD TH, PCGD THCS mức độ 3 tăng (TH tăng 01 đơn vị; THCS tăng 02 đơn vị); tỉnh đạt PCGDTH mức độ 3 (tăng 01 bậc), đạt chuẩn PCGD THCS mức độ 2 (tăng 01 bậc); đặc biệt, tỷ lệ đạt chuẩn PCGD, XMC ở tất cả các tiêu chí đều tăng vững chắc; đồng thời duy trì đạt chuẩn PCGD MNT5T, XMC mức độ 2. Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên trong toàn ngành cơ bản đủ về số lượng, chuẩn về trình độ đào tạo; tỷ lệ giáo viên có trình độ đào tạo trên chuẩn cao; hầu hết đội ngũ nhà giáo tận tụy với nghề, có phẩm chất đạo đức tốt, có ý thức trách nhiệm; cơ sở vật chất, thiết bị dạy học từng bước được đầu tư xây dựng, trang cấp theo hướng kiên cố hóa và hiện đại hóa.

Đạt được kết quả đó, thời gian qua, Bộ GD&ĐT, Tỉnh ủy, HĐND tỉnh, UBND tỉnh đã quan tâm chỉ đạo sâu sát công tác PCGD, XMC thông qua hệ thống văn bản hướng dẫn; tạo điều kiện thuận lợi cho cơ sở thực hiện nhiệm vụ PCGD, XMC bằng việc ban hành những chính sách phù hợp cho các xã ở địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Ban Chỉ đạo PCGD, XMC đã tích cực phối hợp với các sở, ban, ngành tham mưu cho Tỉnh ủy, HĐND tỉnh, UBND tỉnh để đầu tư tăng trưởng cơ sở vật chất, xây dựng trường học đạt chuẩn Quốc gia, tuyển dụng giáo viên. Cùng với đó, các sở, ban, ngành, chính quyền địa phương, Tỉnh đoàn, Hội khuyến học, Hội Liên hiệp Phụ nữ đã phối hợp tốt với Sở GD&ĐT để huy động học sinh bỏ học trở lại trường, mở lớp bổ túc THCS, đào tạo nghề cho học sinh tốt nghiệp THCS tại các địa bàn đặc biệt khó khăn. Ban Chỉ đạo PCGD, XMC cấp huyện đã tích cực chỉ đạo các xã, phường, thị trấn, cơ sở giáo dục huy động và duy trì sĩ số, hạn chế học sinh bỏ học; chỉ đạo công tác điều tra, xử lý số liệu, hoàn chỉnh hồ sơ phổ cập và thủ tục kiểm tra công nhận hàng năm. Phòng GD&ĐT các huyện, thị xã, thành phố tích cực chỉ đạo các đơn vị trường học quan tâm hoạt động nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Mặt khác, Ban Chỉ đạo PCGD, XMC các xã, phường, thị trấn đã làm tốt công tác tuyên truyền, chỉ đạo tổ chức, đoàn thể ở địa phương vận động toàn dân tích cực phối hợp với nhà trường để huy động học sinh đến trường. Ngoài ra, các trường trên địa bàn đã nhận thức rõ công tác PCGD, XMC là một trong những nhiệm vụ trọng tâm; làm tốt công tác huy động học sinh đến trường; thực hiện nghiêm túc kế hoạch dạy học; chăm lo hoạt động nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.

Tuy nhiên, hiện trên địa bàn tỉnh còn 01 xã chưa đạt chuẩn PCGD MNT5T (Thượng Trạch); 02 xã chưa đạt chuẩn XMC mức độ 2 (Thượng Trạch, Trọng Hóa); 11 xã chưa đạt chuẩn PCGD THCS mức độ 3. Cùng với đó, tỷ lệ thanh thiếu niên độ tuổi 15 - 18 tốt nghiệp THCS của một số xã còn thấp; tỷ lệ thanh thiếu niên độ tuổi 15-18 đã và đang học chương trình giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên cấp trung học phổ thông, giáo dục nghề nghiệp của nhiều xã còn rất thấp; cơ sở vật chất ở một số đơn vị vẫn chưa đảm bảo phục vụ hoạt động dạy học, một vài trường còn phòng học tạm; thiết bị dạy học thiếu, nhất là trường ở địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Ngoài số trường TH đạt chuẩn Quốc gia giảm 20% so với năm 2018, cơ cấu đội ngũ giáo viên ở một số đơn vị vẫn chưa hợp lý... Nguyên nhân là do đồng bào sinh sống ở các xã hầu hết là người dân tộc thiểu số, chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của học tập đối với con em cũng như ý nghĩa của công tác PCGD, XMC trong việc nâng cao dân trí. Hầu hết các xã trên đều thuộc địa bàn vùng sâu, vùng xa, gia đình học sinh đều thuộc diện đặc biệt khó khăn nên học sinh trong độ tuổi 15 - 18 phải bỏ học để lao động kiếm sống. Một số học sinh học nghề xong vẫn chưa tìm được việc làm, phải trở về quê để lao động thô sơ nên đã làm cho nhiều học sinh không muốn tiếp tục đi học...

Năm 2020, tỉnh phấn đấu duy trì đạt chuẩn PCGD MNT5T, đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 2, đạt chuẩn PCGD TH mức độ 3 và đến tháng 12/2020, đạt chuẩn PCGD THCS mức độ 3. Để triển khai thực hiện tốt phương hướng đó, thời gian tới, tỉnh sẽ đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên và quần chúng Nhân dân về vai trò, vị trí của công tác PCGD, XMC đối với việc nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực, đáp ứng sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước nói chung và sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh nói riêng; tập trung sự lãnh đạo, chỉ đạo với tinh thần cụ thể, quyết liệt, sáng tạo và linh hoạt; hoàn chỉnh mạng lưới trường lớp, đáp ứng yêu cầu phân luồng và nhu cầu học tập ngày càng tăng của học sinh trên địa bàn; tập trung đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, xây dựng trường đạt chuẩn Quốc gia; xây dựng đội ngũ giáo viên đủ về số lượng, chuẩn về trình độ đào tạo và hợp lý về cơ cấu.

Song song với đó, địa phương cũng sẽ xây dựng kế hoạch với những chỉ tiêu cụ thể từng năm, triển khai thực hiện, thường xuyên theo dõi chỉ đạo, kiểm tra và tổng kết để kịp thời chấn chỉnh, khắc phục những vướng mắc, tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện; có sự phối hợp cam kết trách nhiệm giữa UBND các cấp, ban, ngành, tổ chức, đoàn thể và nhà trường đối với công tác PCGD, XMC trên địa bàn; đẩy mạnh xã hội hóa công tác PCGD, XMC, tập trung huy động tối đa nguồn lực trong xã hội, của tổ chức, đoàn thể, nhà tài trợ cùng với ngân sách Nhà nước, góp phần đầu tư hỗ trợ kinh phí cho công tác PCGD, XMC; tổ chức kết nghĩa giữa các trường học ở vùng thuận lợi với trường ở địa bàn khó khăn nhằm phát huy sự giúp đỡ, hỗ trợ thúc đẩy việc thực hiện phổ cập tại địa phương.

Ngoài ra, ngành GD&ĐT cũng tiếp tục tăng cường chỉ đạo công tác chuyên môn nghiệp vụ cho các cơ sở, nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông; đẩy mạnh việc đổi mới phương pháp dạy học, thực hiện tốt đổi mới chương trình giáo dục phổ thông; cấp ngân sách kịp thời để triển khai hoạt động của công tác PCGD, XMC; đầu tư kinh phí hỗ trợ nơi ăn, ở cho học sinh thuộc các xã đặc biệt khó khăn theo hình thức lớp hoặc cụm lớp "Bán trú dân nuôi"...

Qua 01 năm nỗ lực phấn đấu, vượt mọi khó khăn, Đảng bộ và Nhân dân Quảng Bình đã tích cực triển khai thực hiện nhiệm vụ PCGD, XMC và thu được những kết quả quan trọng. Qua đó đã góp phần vào sự nghiệp nâng cao dân trí và chất lượng nguồn nhân lực, từng bước đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Minh Huyền