Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, toàn tỉnh có 18 cơ sở ở các địa phương sản xuất, trồng trọt có ứng dụng CNC thuộc các mức độ khác nhau với tổng diện tích khoảng 100 ha, cụ thể: Thành phố Đồng Hới 04 cơ sở, Bố Trạch 05 cơ sở, Lệ Thủy 04 cơ sở, Quảng Ninh 01 cơ sở, Quảng Trạch 02 cơ sở, Ba Đồn 01 cơ sở và Tuyện Hóa 01 cơ sở. Riêng năm 2019, từ nguồn kinh phí chính sách nông nghiệp, Sở cũng đã hỗ trợ xây dựng 06 nhà màng, áp dụng công nghệ tưới tiết kiệm nước để sản xuất rau quả an toàn. Các cơ sở trồng trọt ứng dụng CNC điển hình như: Dự án Trồng cây dược liệu của Công ty TNHH Nông nghiệp CNC Tuệ Lâm ở huyện Bố Trạch; Dự án Trang trại Nông nghiệp CNC của Công ty Cổ phần Thực phẩm sạch Đông Dương ở thành phố Đồng Hới; Dự án Nông trại sản xuất thực phẩm sạch của Công ty TNHH Thương mại Hiếu Hằng và một số nông trại làm nhà màng, áp dụng công nghệ tưới tiết kiệm để sản xuất rau quả an toàn như: Công ty An Nông, Công ty TNHH Dream Farm, trang trại cam của ông Bế Văn Mai ở huyện Bố Trạch, nông trại Quang OGANIC ở huyện Lệ Thủy… Các CNC được áp dụng chủ yếu là trồng cây trong nhà màng, nhà lưới có điều chỉnh nhiệt độ, ẩm độ, ánh sáng; trồng cây trên giá thể; ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm nước của Israel; áp dụng quy trình canh tác hữu cơ, thủy canh… tạo ra các sản phẩm có năng suất, chất lượng cao, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.

Về lĩnh vực chăn nuôi, trên địa bàn tỉnh có 03 cơ sở chăn nuôi lớn gồm Trang trại Chăn nuôi lợn siêu nạc CNC của Công ty TNHH Chăn nuôi Buntaphan Quảng Bình, Trang trại Chăn nuôi của Công ty TNHH TABICO, Trang trại Vỗ béo bò thịt của Công ty TNHH Lê Dũng Linh có ứng dụng CNC trong một số khâu sản xuất như áp dụng công nghệ trong lai tạo giống, thụ tinh nhân tạo, sử dụng lợn giống đầu dòng nhập về từ Pháp, Đan Mạch; xây dựng chuồng trại khép kín có hệ thống điều hòa nhiệt độ, theo dõi ẩm độ; tự động hóa trong cung cấp thức ăn, nước uống... và các trang trại liên doanh với Công ty Cổ phần Chăn nuôi CP Việt Nam. Trong lĩnh vực thủy sản, Công ty Cổ phần Thanh Hương ở huyện Quảng Ninh, Công ty Cổ phần Đức Thắng ở thành phố Đồng Hới đã được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn công nhận là doanh nghiệp nông nghiệp CNC vào năm 2017 và áp dụng công nghệ nuôi 02 cấp, cấp 1 trong nhà kính; ứng dụng công nghệ sinh học trong xử lý môi trường ao nuôi và xử lý nước thải. Riêng Công ty Cổ phần Chăn nuôi CP Việt Nam - Chi nhánh Quảng Bình đã áp dụng rất nhiều tiến bộ khoa học trong nuôi tôm như nuôi 02 cấp, cấp 1 trong nhà kính; sử dụng điện năng tự động, gieo giống giai đoạn nhỏ trong nhà kính... Ngoài ra, trên địa bàn Quảng Bình có một số doanh nghiệp đang đầu tư dự án chế biến sâu gỗ rừng trồng ứng dụng CNC tạo ra sản phẩm chất lượng tốt, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu vào các thị trường EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản, điển hình là Công ty TNHH Chế biến gỗ Quảng Phát… và Công ty TNHH Nam Việt ở huyện Bố Trạch ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô, tưới tiết kiệm nước trong sản xuất giống cây lâm nghiệp với công suất 03 triệu cây giống/năm.

Tuy nhiên, số cơ sở nông nghiệp ứng dụng CNC chưa nhiều, lĩnh vực hoạt động còn đơn giản, số lượng sản phẩm nông nghiệp CNC còn ít, chủng loại chưa đa dạng và chủ yếu được tiêu thụ trong tỉnh, trong nước. Trên địa bàn tỉnh chưa có các vùng, khu sản xuất nông nghiệp CNC tập trung, cơ sở sản xuất phân tán, gây khó khăn cho việc liên kết, đầu tư phát triển quy mô lớn. Các CNC ứng dụng trong sản xuất nông nghiệp có hàm lượng khoa học CNC còn ít nên chưa tạo ra được sự đột biến mạnh về năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất. Một số cơ sở hoạt động trên lĩnh vực chăn, nuôi trồng thủy sản chưa thực hiện tốt quy trình công nghệ xử lý chất thải, bảo vệ môi trường. Mối liên kết giữa các doanh nghiệp sản xuất nông nghiệp ứng dụng CNC với người dân chưa chặt chẽ, còn thiếu các doanh nghiệp làm đầu mối liên kết trong sản xuất nông nghiệp theo chuỗi giá trị. Nguyên nhân là do phát triển sản xuất nông nghiệp ứng dụng CNC cần đầu tư rất lớn về vốn lẫn khoa học công nghệ, trong khi điều kiện của doanh nghiệp nông nghiệp và nông dân trên địa bàn vẫn còn nhiều khó khăn làm ảnh hưởng đến khả năng đầu tư phát triển sản xuất. Nhiều doanh nghiệp có kế hoạch thực hiện các dự án nông nghiệp ứng dụng CNC nhưng chưa tiếp cận được những nguồn lực cần thiết, đặc biệt là đất và Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Lao động có tay nghề cao còn ít, chưa đáp ứng với sản xuất nông nghiệp ứng dụng CNC...

Để tiếp tục thúc đẩy phát triển và ứng dụng có hiệu quả CNC trong lĩnh vực nông nghiệp nhằm xây dựng nền nông nghiệp phát triển toàn diện theo hướng hiện đại, sản xuất hàng hóa có năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh cao; đồng thời góp phần thực hiện thành công cơ cấu lại ngành Nông nghiệp nâng cao giá trị gia tăng, phát triển bền vững, thời gian tới, các sở, ban, ngành, UBND các huyện, thành phố, thị xã tập trung đào tạo, thu hút nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ khoa học công nghệ ngành Nông, lâm, thủy sản; chú trọng liên kết, hợp tác với các viện nghiên cứu, trường đại học, gắn kết với những tỉnh, thành phố có điều kiện phát triển nông nghiệp ứng dụng CNC trong việc nghiên cứu, đào tạo, chuyển giao khoa học công nghệ, nhất là đào tạo chuyên gia về lĩnh vực công nghệ sinh học và chế biến nông, lâm, thủy sản; có chính sách đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cho tổ hợp tác, hợp tác xã; năng lực quản lý sản xuất nông nghiệp cho cán bộ quản lý, lãnh đạo doanh nghiệp; đẩy mạnh liên kết đào tạo, huấn luyện đội ngũ nhân lực, đào tạo nghề cho nông dân, người lao động trong cơ sở nông nghiệp ứng dụng CNC.

Về khoa học, công nghệ, các cơ quan, đơn vị, địa phương thực hiện tốt việc nghiên cứu, tuyển chọn, chuyển giao, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, quy trình công nghệ mới vào sản xuất, nhất là công nghệ trong chế biến, bảo quản sản phẩm trên tất cả lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, lâm nghiệp. Các CNC được lựa chọn ứng dụng phải nằm trong Danh mục do Thủ tướng Chính phủ quy định, đảm bảo tính tiên tiến, có hàm lượng khoa học CNC, đồng thời phù hợp với năng lực của doanh nghiệp, thích ứng tốt với biến đổi khí hậu. Đối với hoạt động thị trường và xúc tiến thương mại, các sở, ngành, địa phương phát triển nông nghiệp ứng dụng CNC gắn với Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) và phát triển sản phẩm nông nghiệp chủ lực của tỉnh, đồng thời làm tốt công tác dự tính, dự báo, nắm bắt kịp thời những biến động của thị trường để điều chỉnh cơ cấu sản xuất phù hợp nhằm đảm bảo tiêu thụ nhanh sản phẩm với giá cả có lợi nhất cho người sản xuất; làm tốt công tác xúc tiến thương mại, tìm kiếm thị trường; tổ chức hội chợ, giới thiệu sản phẩm nông nghiệp ứng dụng CNC trong tỉnh và tham gia triển lãm, hội chợ trong khu vực để thuận lợi cho việc tiêu thụ sản phẩm. Các sở chuyên ngành phối hợp chặt chẽ với nhau trong việc hỗ trợ doanh nghiệp hoàn chỉnh hồ sơ pháp lý để tham gia vào hệ thống siêu thị trong nước và thị trường quốc tế; xây dựng nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý, từng bước hình thành thương hiệu cho sản phẩm nông nghiệp ứng dụng CNC đặc trưng của địa phương để thuận lợi trong việc tiêu thụ sản phẩm.

Mặt khác, các cơ quan, đơn vị, địa phương đẩy mạnh thông tin tuyên truyền, phổ biến về quan điểm, chủ trương, giải pháp thực hiện phát triển nông nghiệp CNC của tỉnh, nhất là ở một số địa bàn trọng điểm về nông nghiệp và địa phương trong lộ trình xây dựng nông thôn mới; tạo sự đồng thuận, thống nhất cao trong các ngành, các cấp và nông dân; làm thay đổi trong nhận thức, hành động, thói quen canh tác, cách bố trí nguồn lực và sự phối kết hợp đồng bộ trong triển khai thực hiện nhằm tạo ra sản phẩm nông nghiệp có giá trị gia tăng cao, góp phần tích cực trong việc nâng cao đời sống, thu nhập cho người nông dân, xây dựng nông thôn mới. Ngoài ra, địa phương cũng sẽ tăng cường hợp tác quốc tế trong việc phát triển nông nghiệp ứng dụng CNC và tranh thủ sự hỗ trợ của tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ về kinh phí, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật, quy trình công nghệ mới, liên kết tiêu thụ nông sản... nhằm tạo thêm nguồn lực phát triển nông nghiệp ứng dụng CNC.

Tin rằng với nhiều giải pháp đồng bộ, cụ thể của các cấp, các ngành, đơn vị và địa phương trong thời gian tới, việc phát triển sản xuất nông nghiệp ứng dụng CNC sẽ là xu hướng tất yếu và trở thành một trong những nội dung chính của cơ cấu lại ngành Nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững.

Minh Huyền