Để đảm bảo công tác chỉ huy, điều hành PCTT được thông suốt, hiệu quả, giai đoạn 2014 - 2019, trên cơ sở các phương án, kế hoạch được phê duyệt, UBND tỉnh đã kiện toàn, nâng cao năng lực hệ thống cơ quan quản lý Nhà nước về PCTT, cơ quan chỉ đạo, chỉ huy PCTT; nâng cao năng lực cho cán bộ làm công tác PCTT các cấp; rà soát, kiện toàn lại Ban Chỉ huy PCTT và tìm kiếm cứu nạn trước mùa mưa bão. Cùng với lực lượng nòng cốt là Quân đội, Biên phòng và Công an, UBND tỉnh cũng chỉ đạo các địa phương xây dựng dân quân tự vệ làm lực lượng tại chỗ thực hiện nhiệm vụ PCTT theo phương án của tỉnh và sự điều động của người có thẩm quyền. Ngoài ra, Ban Chỉ huy các cấp còn huy động lực lượng thanh niên, phụ nữ, Chữ thập đỏ, tình nguyện viên, lực lượng dự bị tham gia hỗ trợ.

Bên cạnh việc đẩy mạnh tuyên truyền, UBND tỉnh cũng tích cực chỉ đạo Đài Khí tượng thủy văn tỉnh thực hiện tốt công tác cảnh báo, dự báo thiên tai, đặc biệt là dự báo, cảnh báo mưa kịp thời, chính xác về hình thế, phục vụ tốt cho Nhân dân chủ động PCTT. Sở Thông tin và Truyền thông, Văn phòng Thường trực Ban Chỉ huy PCTT và tìm kiếm cứu nạn tỉnh cũng phối hợp chặt chẽ với các doanh nghiệp viễn thông trên địa bàn thực hiện thông báo cảnh báo qua hệ thống nhắn tin SMS, Zalo để chính quyền các cấp và người dân chủ động phòng chống nhằm giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra. Văn phòng Ban Chỉ huy PCTT và TKCN tỉnh cũng đã thường xuyên cập tình hình diễn biến thiên tai, công tác vận hành điều tiết các hồ chứa nước qua Website, mạng xã hội facebook, Zalo,... để các cơ quan, người dân biết để chủ động phòng tránh.

Mặt khác, tỉnh cũng đầu tư, nâng cấp cơ sở hạ tầng, trang thiết bị hệ thống thông tin liên lạc đảm bảo phục vụ tốt cho Ban Chỉ huy PCTT và tìm kiếm cứu nạn, các sở ngành, đơn vị liên quan dự họp trực tuyến khi có yêu cầu; tập trung nguồn lực đầu tư hệ thống đường tránh lũ, khắc phục các đoạn đường bị hư hỏng để đảm bảo hệ thống giao thông thông suốt phục vụ tốt công tác ứng phó, ứng cứu khi có tình huống xảy ra. Từ năm 2015 - 2019, Quảng Bình đã phân bổ nguồn hàng dự trữ Quốc gia phục vụ ứng phó sự cố, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn cho các địa phương, đơn vị thực hiện nhiệm vụ. Cụ thể như trang cấp 07 chiếc xuồng cứu hộ, 266 nhà bạt, 10.800 áo phao cứu sinh, 13.700 phao tròn cứu sinh, 02 máy phát điện công suất lớn, 01 thiết bị khoan cắt, 07 thiết bị chữa cháy....

Hiện, toàn tỉnh có 150 hồ chứa lớn, nhỏ, tổng dung tích toàn bộ của các hồ chứa nước thủy lợi, thủy điện trên địa bàn tỉnh khoảng trên 570 triệu mét khối. Trong các năm qua, các hồ đã phát huy nhiệm vụ cắt lũ tiểu mãn, lũ sớm; giảm lũ chính vụ; cấp nước cho sinh hoạt và công nghiệp, tạo nguồn nước tưới ổn định cho diện tích đất canh tác, cải thiện môi trường, phục vụ nuôi trồng thủy sản. Bên cạnh đó, tỉnh có hệ thống đê biển với tổng chiều dài 153km. Bằng nhiều nguồn vốn, tỉnh đã đầu tư củng cố, nâng cấp hoàn thành khoảng 35km, hệ thống đê sông, đê biển và đã phát huy tác dụng trong phòng chống lũ, bão, xâm nhập mặn. Ngoài ra, toàn tỉnh có 04 khu neo đậu tàu thuyền với tổng công suất có thể neo đậu được khoảng 2.000 tàu, đáp ứng được 50% nhu cầu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá trên địa bàn tỉnh.

Công tác ứng phó trước mỗi đợt thiên tai cũng được các cấp, ngành trong tỉnh quan tâm chủ động thực hiện. Các lực lượng chức năng luôn trực đảm bảo quân số, phương tiện, trang thiết bị sẵn sàng ứng phó với tình huống thiên tai có thể xảy ra; thường xuyên kiểm tra trên hai tuyến biên giới để triển khai công tác phòng, chống bão, áp thấp nhiệt đới; điều động xuồng, ô tô, ca nô cứu đuối, cứu nạn, sắp xếp tàu thuyền vào khu neo đậu tránh trú bão tàu cá, cảng Hòn La. Bên cạnh đó, các sở, ngành liên quan cũng chuẩn bị dự trữ lương thực, thực phẩm, xăng, dầu, nước uống để hỗ trợ khi cần thiết; sẵn sàng đảm bảo cơ số thuốc để phòng, chống bệnh cho người, hóa chất nhằm xử lý nước uống sau thiên tai; sẵn sàng phương án đảm bảo hóa chất, thuốc men để vệ sinh môi trường, phòng, chống bệnh cho gia súc, gia cầm, cây trồng sau thiên tai. Công tác chuẩn bị 4 tại chỗ cũng được đơn vị quản lý đập, hồ chứa nước trong tỉnh chuẩn bị sẵn sàng với các kịch bản lũ, sự cố xảy ra.

Đặc biệt, sau mỗi đợt thiên tai, việc khắc phục hậu quả bão lũ để ổn định đời sống, sản xuất của Nhân dân được tỉnh chú trọng. Các đơn vị, địa phương trong tỉnh đã khẩn trương huy động lực lượng khắc phục hậu quả và thống kê thiệt hại để báo cáo, đề xuất Trung ương hỗ trợ. Từ năm 2014 đến nay, tỉnh đã được Trung ương hỗ trợ khắc phục hậu quả thiên tai với tổng kinh phí khoảng 330 tỷ đồng và tiếp nhận tiền, hàng hỗ trợ của các tổ chức, cá nhân. Việc sử dụng kinh phí, hàng dự trữ Quốc gia để khắc phục hậu quả thiên tai được tỉnh thực hiện kịp thời, đúng mục đích, đối tượng và quy định hiện hành của Nhà nước.

Mặc dù công tác PCTT đã có nhiều chuyển biến tích cực nhưng hiện nay, Quảng Bình chưa xác định được cụ thể độ lớn, cấp độ rủi ro của thiên tai đối với các hoạt động kinh tế - xã hội, cơ sở hạ tầng, do vậy, chưa có được biện pháp PCTT phù hợp với cấp độ rủi ro thiên tai và loại thiên tai cụ thể; khả năng chống chịu của cơ sở hạ tầng, công trình PCTT còn hạn chế; hệ thống cảnh báo, thông tin, truyền thông tới cộng đồng, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa còn khó khăn do địa hình chia cắt, dân cư phân tán.

Thời gian tới, trước tình hình thời tiết khí hậu ngày càng cực đoan, để công tác PCTT trên địa bàn tỉnh được thực hiện có hiệu quả, thiết nghĩ các Bộ, ngành Trung ương cần quan tâm Ban hành hướng dẫn chính thức, quy định cụ thể cơ quan, nguồn lực, kinh phí thực hiện xây dựng Kế hoạch phòng, chống thiên tai để địa phương có căn cứ áp dụng, thực hiện đảm bảo yêu cầu; bổ sung biện pháp ứng phó với các loại hình thiên tai có thể phát sinh sau khi tính đến yếu tố biến đổi khí hậu; cụ thể hóa phương châm 4 tại chỗ trong các văn bản quy phạm pháp luật về PCTT và có những quy định về chính sách đầu tư, cơ chế quản lý, sử dụng. Đặc biệt, Trung ương cần quan tâm hỗ trợ tỉnh về kinh phí để sửa chữa, nâng cấp hệ thống đê điều, hồ đập, khu neo đậu tránh trú bão cho tàu thuyền bị hư hỏng, xuống cấp trong các mùa bão, lũ trước để đảm bảo an toàn phục vụ PCTT; đồng thời hỗ trợ kinh phí để phòng, chống hạn hán vụ Hè Thu năm 2020.

N.Q