Nhận thức được tầm quan trọng của công tác quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng các vùng biển, ven biển, Quảng Bình đã chú trọng nâng cao chất lượng, tính khả thi của quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ngành, lĩnh vực, địa phương gắn với thực hiện chiến lược biển, phát triển kinh tế biển, ven biển và tăng cường củng cố an ninh - quốc phòng. Cụ thể, tỉnh đã triển khai thực hiện Quy hoạch tổng thể phát triển các lĩnh vực thuỷ sản, nông nghiệp, công nghiệp đến năm 2020; Quy hoạch tổng thể phát triển ngành Du lịch đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2025; Quy hoạch phát triển giao thông vận tải đường thủy nội địa đến năm 2020; Chương trình khai thác và bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản vùng biển đến 2020; Quy hoạch phát triển Khu kinh tế Hòn La... Về Quy hoạch hệ thống cảng biển gồm có bến cảng Gianh, bến cảng Xăng dầu sông Gianh, bến cảng Hòn La, bến cảng Thắng Lợi thuộc các cảng biển Việt Nam. Các chỉ tiêu về cảng biển trong những năm qua đều tăng trưởng mạnh, số lượng hàng hóa và lượt tàu cập cảng đều tăng. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 04 cảng chuyên dùng, 40 bến bãi tập kết vật liệu, 34 bến khách ngang sông.

Cửa biển Nhật Lệ

Trong Quy hoạch phát triển kinh tế vùng biển và ven biển, tỉnh đã tập trung nguồn lực đầu tư phát triển các khu kinh tế, khu công nghiệp, khu du lịch, thương mại, dịch vụ. Một số vùng kinh tế động lực đã được hình thành phát triển như Khu kinh tế Hòn La, Khu công nghiệp xi măng Tiến - Châu - Văn Hóa... Cùng với đó, tỉnh cũng chú trọng đầu tư phát triển du lịch cảnh quan, lịch sử, văn hóa, tâm linh như Vũng Chùa - Đảo Yến, Đảo Gió, Đền thờ Thánh mẫu Liễu Hạnh; Khu du lịch sinh thái Đông Hưng, Khu du lịch và nhà ở sinh thái Hoành Sơn - Đảo Yến...

Đặc biệt, tại vùng biển và ven biển trung tâm, tỉnh đã tập trung quy hoạch, đầu tư phát triển các khu đô thị, trung tâm thương mại, siêu thị, các khu du lịch vui chơi, giải trí, nghỉ dưỡng, du lịch biển cao cấp ở vùng Đá Nhảy, Nhật Lệ - Quang Phú. Bên cạnh đó, việc đầu tư hệ thống cảng cá cũng được tỉnh chú trọng về quy mô và cơ sở hạ tầng, năng lực cập tàu. Hiện, trên địa bàn tỉnh có 02 cảng cá lớn là Cảng cá sông Gianh và Cảng cá Nhật Lệ, qua đó đã giải quyết, đáp ứng được một phần nhu cầu bốc dỡ hàng hóa và dịch vụ hậu cần nghề cá cho ngư dân của vùng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Tại vùng biển và ven biển phía Nam, tỉnh đã đầu tư xây dựng và phát triển 02 khu công nghiệp trọng điểm của vùng là Khu công nghiệp Cam Liên (Lệ Thủy) và Khu công nghiệp Tây Bắc Quán Hàu (Quảng Ninh); phát triển kinh tế trang trại tổng hợp kết hợp du lịch sinh thái ven biển; Quần thể du lịch, nghỉ dưỡng, sinh thái FLC; một số khu du lịch nghỉ dưỡng gắn liền với tuyến du lịch nước khoáng Bang, Khu du lịch Bàu Sen, Lăng mộ Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh, Nhà lưu niệm Đại tướng Võ Nguyên Giáp, chùa Hoằng Phúc, Chùa núi Thần Đinh.

Nhằm đẩy mạnh phát triển kinh tế biển, tỉnh đã triển khai thực hiện một số chính sách phát triển thủy sản, đặc biệt là cho vay đóng tàu công suất lớn đánh bắt bờ biển xa. Toàn tỉnh hiện có 4.035 tàu cá với tổng công suất trên 585.000 CV, trong đó 1.245 tàu cá tham gia đánh bắt vùng biển xa, tổng sản lượng khai thác thủy sản năm 2016 đạt 50.260 tấn. Công tác thông tin liên lạc nghề cá, chỉ đạo phòng tránh thiên tai trên biển, tìm kiếm cứu nạn, hướng dẫn ngư dân neo đậu và đưa tàu thuyền về nơi trú ẩn an toàn được tăng cường. Trên địa bàn toàn tỉnh đã thành lập được 02 nghiệp đoàn nghề cá, 112 tổ hợp tác khai thác thủy sản với 913 tàu tham gia đánh bắt hải sản vùng biển xa nhằm giúp nhau nâng cao hiệu quả trong khai thác, phòng tránh thiên tai và đảm bảo an ninh, chủ quyền biển đảo.

Về du lịch biển và ven biển, trên địa bàn tỉnh hiện có 287 cơ sở lưu trú du lịch, 33 đơn vị lữ hành đăng ký hoạt động, trong đó 07 đơn vị lữ hành quốc tế và 26 đơn vị lữ hành nội địa. Ngoài ra còn nhiều doanh nghiệp kinh doanh vận tải khách du lịch, thương mại, dịch vụ cũng tham gia hoạt động kinh doanh lữ hành với hình thức đại lý hoặc văn phòng đại diện.

Để có cơ sở định hướng, điều chỉnh các quy hoạch, kế hoạch và giải quyết các mâu thuẫn trong khai thác, sử dụng không gian, tài nguyên và môi trường vùng bờ của tỉnh; góp phần bảo vệ và cải thiện môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học, các giá trị văn hóa, cảnh quan di tích ven biển; đồng thời giảm nhẹ tác động của thiên tai, biến đổi khí hậu và nước biển dâng đến sinh kế cộng đồng ven biển, đáp ứng phát triển bền vững vùng ven biển, đảo của tỉnh, UBND tỉnh đã tập trung xây dựng được một số đoạn đê xung yếu để bảo vệ tính mạng và tài sản của Nhân dân trước những thách thức về nguy cơ của nước biển dâng cao do biến đổi khí hậu. Đến nay, toàn tỉnh đã xây dựng, nâng cấp 18,81 km đê, kè với tổng kinh phí đã đầu tư là 401,52 tỷ đồng.

Ngoài ra, nhằm nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành, cơ quan, tổ chức và Nhân dân về vị trí, vai trò của biển và hải đảo, hàng năm, công tác tuyên truyền, giáo dục phổ biến thông tin cũng như tăng cường hiểu biết về vị trí, vai trò của biển, vùng ven biển đối với sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh biển được tỉnh tổ chức thực hiện, qua đó tạo sự chuyển biến cơ bản, bền vững, hiệu quả trong quản lý Nhà nước về biển và hải đảo, góp phần nâng cao ý thức tôn trọng, chấp hành pháp luật, phòng ngừa, ngăn chặn kịp thời các vi phạm pháp luật.

Tuy nhiên, việc phát triển kinh tế biển, các vùng ven biển còn một số hạn chế như vốn đầu tư thực hiện chương trình, dự án, xây dựng công trình kinh tế trọng điểm tại vùng biển và ven biển còn thiếu. Vùng ven biển Quảng Bình là một trong những nơi chịu nhiều thiệt hại do các sự cố thiên nhiên gây ra như bão, áp thấp nhiệt đới, nước biển dâng do biến đổi khí hậu. Hiện tượng xói lở các bờ sông, cửa biển và hiện tượng bồi lắng làm thay đổi cửa sông đang diễn ra ngày càng nghiêm trọng gây thiệt hại lớn cả về tính mạng, tài sản của Nhân dân đặc biệt là 20 xã ven biển. Bên cạnh đó, toàn tỉnh còn có 17 xã vùng bãi ngang, cồn bãi tình hình kinh tế - xã hội đang gặp rất nhiều khó khăn. Công tác xã hội hóa trong thu hút đầu tư các dự án phát triển kinh tế ở khu vực ven biển còn ít. Cơ sở hạ tầng phục vụ dịch vụ hậu cần nghề cá chưa đáp ứng được nhu cầu neo đậu và bốc dỡ hàng hóa của ngư dân...

Thời gian tới, tỉnh tiếp tục huy động nguồn vốn đầu tư cho các công trình hạ tầng kỹ thuật trọng điểm vùng biển, hải đảo ven biển, khu kinh tế, khu công nghiệp, khu đô thị ven biển; công trình phòng tránh thiên tai, đê kè chống sạt lở bờ sông, bờ biển; xây dựng khu bảo tồn biển, bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Mặt khác, tỉnh cũng sẽ đề nghị Chính phủ tiếp tục có chính sách đồng bộ và ưu đãi về vay vốn, lãi suất, thuế... nhằm hỗ trợ phát triển mô hình trang trại tổng hợp trên vùng cát ven biển, khuyến khích ngư dân tích cực đầu tư đóng mới tàu thuyền, mua sắm phương tiện để tham gia khai thác, đánh bắt xa bờ kết hợp với bảo vệ chủ quyền biển, đảo; tạo điều kiện hỗ trợ và khuyến khích mô hình tổ, đội đoàn kết đánh bắt trên biển; có cơ chế, chính sách riêng cho vùng ven biển miền Trung để đẩy mạnh công tác xúc tiến đầu tư trong nước, quốc tế; đảm bảo nguồn vốn hỗ trợ thực hiện các dự án nhằm phát huy hiệu quả tiềm năng từ biển, đảo...

N.Quý