Từ năm 2016 đến nay, toàn huyện đã thực hiện 25 mô hình để đưa ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, giống vật nuôi mới vào địa bàn, trong đó một số mô hình đã thử nghiệm giống mới thành công được áp dụng và nhân rộng như cỏ tây không lông, cỏ cao lương ngọt, mô hình nuôi dê lai, nuôi lợn bản sinh sản, nuôi bò thịt BBBx Zc bu, mô hình phát triển chăn nuôi gà thả vườn chất lượng cao, hướng tới xây dựng thương hiệu “Gà đồi Lệ Thủy”, mô hình nuôi vịt trời...

Cụ thể, về mô hình hò lai BBB X Zê bu, huyện đã triển khai thực hiện tại các xã Cam Thủy, Trường Thủy, Phú Thủy với tổng kinh phí 142,673 triệu đồng; quy mô 03 hộ, số lượng bò đưa vào nuôi là 06 con (02 con/hộ). Đến nay, bò sinh trưởng, phát triển tốt, cho hiệu quả kinh tế cao. Mô hình đã góp phần tăng tính đột phá trong việc lựa chọn, đưa vào địa bàn những giống vật nuôi nhằm giúp người dân có nhiều chọn lựa trong cơ cấu giống để giảm thiểu rủi ro trong sản xuất.

Bên cạnh đó, huyện cũng triển khai thực hiện mô hình nuôi bò hướng thịt kết hợp sử dụng phụ phẩm sau thu hoạch tại các xã Liên Thủy, Trường Thủy, Mỹ Thủy; thành lập 04 Tổ hợp tác chăn nuôi bò lai hướng thịt thâm canh, mỗi Tổ từ 05 - 10 hội viên, mỗi hội viên có ít nhất 02 con bò cái sinh sản trở lên. Huyện đã tập trung hỗ trợ công tác thụ tinh nhân tạo, máy cắt cỏ, giống cỏ và thức ăn tinh, hướng dẫn triển khai tập huấn kỹ thuật trồng cỏ và phương pháp ủ chua thức ăn cho các thành viên Tổ hợp tác. Theo đó, đã có 40 con bò cái được thụ tinh nhân tạo, tỷ lệ bò có chữa đạt 90%, tỷ lệ bê lai ra đời đạt trên 85%. Đây là hướng đi mới, có hiệu quả trong phát triển chăn nuôi, các thành viên trong Tổ hợp tác có thể hỗ trợ nhau về kỹ thuật, vốn sản xuất. Hiện nay, hiệu quả từ các mô hình đang được huyện Lệ Thủy triển khai nhân rộng. Đặc biệt là một số mô hình về áp dụng biện pháp kỹ thuật trong thu gom chế biến và sử dụng phụ phẩm nông nghiệp làm thức ăn chăn nuôi như sử dụng máy cuốn rơm, ủ xanh thức ăn, xử lý rơm rạ bằng ure...; mô hình áp dụng tiến bộ kỹ thuật mới trong công tác bảo vệ môi trường chăn nuôi như phát triển hệ thống hầm Biogas để xử lý chất thải, sử dụng đệm lót sinh học, chế phẩm sinh học trong xử lý môi trường chăn nuôi đã góp phần nâng cao nhận thức của người chăn nuôi, thay đổi cơ bản về phương thức chăn nuôi thông thường sang chăn nuôi an toàn sinh học, hạn chế ô nhiễm môi trường, dịch bệnh, nâng cao chất lượng môi trường sống trong cộng đồng, tiến tới chăn nuôi theo hướng bền vững.

Đối với mô hình cỏ tây không lông, huyện cũng đã triển khai trên 06 ha và hỗ trợ 100% giống cho 04 hộ tại các xã Kim Thủy, Hưng Thủy, Cam Thủy, Dương Thủy. Đây là giống cỏ sinh trưởng, phát triển tốt tại chân đất ngập nước kém hiệu quả và đất màu. Tỷ lệ cây sống đạt trên 90%, mỗi năm thu hoạch 8 - 10 lứa (35 ngày/lần gặt), năng suất đạt 13 - 30 tấn/ha, sản lượng đạt 200 - 250 tấn/năm/ha. Mô hình hiện đang được nhân rộng nhằm góp phần đảm bảo chất lượng thức ăn trong chăn nuôi...

Ngoài ra, nhiều trang trại chăn nuôi đã áp dụng công nghệ cao trong xây dựng chuồng trại và cải tiến dụng cụ chăn nuôi, bước dầu hình thành hệ thống chuồng trại chăn nuôi khép kín, tự động như trang trại chăn nuôi lợn theo chuỗi giá trị liên kết ở Mai Thủy, trang trại chăn nuôi chim cút ở Ngư Thủy Trung... Thông qua đó, người nông dân sớm tiếp cận được với tiến bộ khoa học kỹ thuật, con giống mới, những mô hình tiến bộ để áp dụng và nhân rộng. Vì vậy, nhiều vùng, địa phương đã tổ chức sản xuất chăn nuôi mang lại hiệu quả cao, đưa sản xuất chăn nuôi theo hướng hiện đại hóa.

Cùng với việc xây dựng và nhân rộng các mô hình, huyện cũng chú trọng công tác chuyển giao, ứng dụng khoa học, công nghệ. Từ năm 2016 - 2018, địa phương đã tổ chức 28 lớp đào tạo, tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật cho nông dân, trong đó 16 lớp đào tạo nghề về chăn nuôi; cấp chứng chỉ học nghề cho 535 học viên và 12 lớp tập huấn về kỹ thuật chăn nuôi, chủ yếu là tập huấn kỹ thuật chăn nuôi bò cái lai sinh sản, bò hướng thịt, chăn nuôi gà thả vườn cho hơn 300 học viên ở các xã Phú Thủy, Liên Thủy, Mỹ Thủy, Trường Thủy, Thái Thủy, Sen Thủy, Hồng Thủy... Việc nghiên cứu, chuyển giao và ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật, công nghệ mới vào phát triển chăn nuôi đã góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế ngành nông nghiệp nói riêng và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội nói chung. Sản xuất nông nghiệp từng bước chuyển dần từ số lượng sang chất lượng, giá trị cao. Giá trị sản xuất chăn nuôi giai đoạn 2016 - 2018 tăng bình quân trên 5,65%/năm. Tỷ trọng chăn nuôi trong giá trị sản xuất nông nghiệp đến cuối năm 2018 ước chiếm 51,5%.

Tuy nhiên, công tác triển khai ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ tiến tiến vào sản xuất còn chậm và chưa đồng đều ở các địa phương; một số địa phương thiếu quan tâm bảo vệ môi trường trong chăn nuôi; việc nhân rộng các mô hình khuyến nông, có hiệu quả còn hạn chế, chưa tạo được sự chuyển biến nhanh và mạnh trong sản xuất...

Thời gian tới, huyện Lệ Thủy tiếp tục thực hiện tốt công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn, tổ chức các lớp tập huấn chuyển giao, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, ít nhất mỗi năm 02 - 03 lớp đào tạo nghề, 04 - 05 lớp tập huấn kỹ thuật chăn nuôi và phòng trừ dịch bệnh; xây dựng 02 - 03 mô hình chăn nuôi áp dụng công nghệ cao, công nghệ sinh học, gắn phát triển chăn nuôi với bảo vệ môi trường, sản phẩm chăn nuôi đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, có tem truy xuất nguồn gốc.

N.Quý