Để khai thác hợp lý các tiềm năng du lịch trên địa bàn, Quảng Bình luôn xem du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh thể hiện rõ thông qua Nghị quyết Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh qua các nhiệm kỳ đã xác định “Phát triển nhanh du lịch thành ngành kinh tế quan trọng của tỉnh”, “Ưu tiên phát triển du lịch thực sự trở thành một ngành kinh tế quan trọng có tính đột phá của tỉnh”, “Từng bước đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn”, “Phát triển mạnh các loại hình dịch vụ, đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn”...

Xác định vị trí quan trọng của ngành Du lịch đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, những năm gần đây, chính quyền, Nhân dân và các nhà đầu tư đã quan tâm đầu tư xây dựng, cải tạo nâng cấp cơ sở hạ tầng, phát triển các loại hình du lịch, góp phần xây dựng Quảng Bình thành điểm đến mới về du lịch, thu hút lượng khách trong nước và quốc tế ngày càng đông, dần khẳng định thương hiệu du lịch Quảng Bình. Các điểm danh thắng được quy hoạch, tôn tạo, nâng cấp và xây dựng khu vui chơi giải trí nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của du khách. Một số khu, cụm du lịch sinh thái có nhiều tiềm năng như khu du lịch Quang Phú - Bảo Ninh, khu du lịch sinh thái nghỉ dưỡng Bang - Thanh Sơn, khu du lịch Đá Nhảy, đặc biệt là Phong Nha - Kẻ Bàng đã và đang quy hoạch, đầu tư cơ sở hạ tầng. Trước đây, khi du lịch mới bắt đầu phát triển, Quảng Bình chỉ có một vài điểm tham quan: Động Phong Nha, biển Nhật Lệ, biển Đá Nhảy.

Thời gian gần đây, nhờ huy động các nguồn lực đầu tư, trên địa bàn tỉnh đã hình thành thêm nhiều điểm tham quan, du lịch, nghỉ dưỡng như động Sơn Đoòng, động Thiên Đường, suối Nước Moọc, sông Chày, hang Tối, khu mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp, chùa Hoằng Phúc… Bên cạnh đó, nhiều sản phẩm du lịch mới cũng được đưa vào khai thác và đạt kết quả cao như những trải nghiệm khác biệt, khám phá hệ thống hang động Tú Làn - hang Tiên, khám phá thiên nhiên Hóa Sơn - hang Rục Mòn - hồ Yên Phú, khám phá thung lũng Hamada - hang Trạ Ang, khám phá thiên nhiên và tìm hiểu văn hóa cộng đồng người Arem - Ma Coong; khai thác thử nghiệm các sản phẩm du lịch: Khám phá hang Đại Ả - hang Over - hang Pygmy; hang Va - hang Nước Nứt, những trải nghiệm khác biệt theo lộ trình mới; khám phá hang Vòm - giếng Voọc; phát triển hệ thống cơ sở lưu trú du lịch từ 02 sao trở lên và du lịch cộng đồng (homestay, farmstay) tại huyện Bố Trạch, thành phố Đồng Hới và triển khai thực hiện phát triển sản phẩm Làng Văn hóa du lịch Cảnh Dương (huyện Quảng Trạch)...

Cùng với đó, hệ thống cơ sở lưu trú du lịch trên địa bàn tỉnh tăng nhanh, chất lượng kinh doanh được nâng lên, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách trong và ngoài nước. Năm 1990 chỉ có 01 khách sạn với 20 phòng nghỉ, đến năm 2018 số khách sạn, nhà nghỉ đã tăng lên 366 cơ sở có sức chứa tổng cộng 10.514 khách, trong đó 93 khách sạn được xếp hạng sao.

Nhận thấy được tiềm năng về phát triển của du lịch Quảng Bình, nhiều nhà đầu tư lớn đã đầu tư vào lĩnh vực thương mại, nghỉ dưỡng, khách sạn... nên cơ sở hạ tầng du lịch tiếp tục được đầu t¬ư nâng cấp, mở rộng. Từ năm 2016 đến nay, tỉnh đã phê duyệt chủ trương đầu tư khoảng 54 dự án về lĩnh vực dịch vụ - du lịch với tổng mức đầu tư khoảng 20.678 tỷ đồng; xây dựng và đưa vào khai thác các dự án đầu tư cơ sở lưu trú, trung tâm thương mại, khu vui chơi giải trí, nhất là một số dự án trọng điểm như: Dự án quần thể du lịch, nghỉ dưỡng và giải trí cao cấp của Tập đoàn FLC; Dự án Trung tâm thương mại Vincom; Dự án Khu nghỉ dưỡng Sunspa Đảo Yến, Sân golf Bảo Ninh Trường Thịnh, Khu du lịch suối nước khoáng nóng Bang; Dự án khách sạn Pullman…

Do đó, tổng số lượt khách du lịch đến Quảng Bình trong 30 năm qua đạt 27.157.370 lượt, trong đó từ năm 1990 - 1999 đạt 586.172 lượt khách, năm 2000 - 2009 đạt 4.071.198 lượt khách, đặc biệt giai đoạn 2010 - 2019 có sự tăng trưởng vượt bậc, dự ước đạt gần 22,5 triệu lượt khách, khách quốc tế dự ước đạt hơn 931.000 lượt khách.

Đặc biệt, chất lượng hoạt động du lịch có tiến bộ nên số người và số ngày lưu trú của khách du lịch đều tăng lên. Nếu năm 1990 mới chỉ đón 2.820 lượt khách lưu trú thì đến năm 2019 lượt khách lưu trú tăng lên đến 986.151 người. Tính chung 30 năm 1990 - 2019, tỉnh đã đón gần 13,5 triệu khách lưu trú trong và ngoài nước, trong đó thời kỳ 1990 - 1999 đạt 586,2 nghìn lượt khách, bình quân 58,6 nghìn khách/năm; thời kỳ 2000 - 2009 đạt 4.631,4 triệu khách, bình quân 463,1 nghìn lượt khách/năm; thời kỳ 2010 - 2019 đạt 8.274,8 nghìn lượt khách, bình quân đạt 827,4 ngàn lượt khách/năm. Riêng khách lưu trú quốc tế, 30 năm qua, tỉnh đã đón 595.886 lượt khách, dự ước đến năm 2019, số lượt khách du lịch lữ hành đạt 952,2 lượt khách, trong đó khách quốc tế đạt 180 lượt khách.

Có thể nói, du lịch Quảng Bình đã và đang từng bước khẳng định vị thế trong công cuộc xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, giải quyết việc làm cho hàng nghìn lao động, góp phần quảng bá hình ảnh văn hóa, con người Quảng Bình với bạn bè trong nước và quốc tế.

Mai Anh