Theo báo cáo của các ngành và địa phương, nguồn vốn đầu tư phát triển tăng nhanh qua các năm, từ 45,1 tỷ đồng (năm 1990) lên 21.000 tỷ đồng (năm 2019), tăng 466,7 lần. Do đó, kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội của tỉnh có bước phát triển đồng bộ, góp phần làm thay đổi bộ mặt từ thành thị đến nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Nổi bật là kết cấu hạ tầng thành phố Đồng Hới phát triển nhanh, được công nhận là đô thị loại III (năm 2004), loại II (năm 2014); thành lập mới thị xã Ba Đồn (năm 2013). Bên cạnh đó, nhiều công trình lớn, có ý nghĩa quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội được xây dựng như Quốc lộ 1A, Nhà máy Xi măng Sông Gianh, cảng Hòn La, đường Hồ Chí Minh, Quốc lộ 12A, cầu Gianh, cầu Quảng Hải, cầu Nhật Lệ I, cầu Nhật Lệ II, hồ thủy lợi Rào Đá, sân bay Đồng Hới... Đến nay, 100% số xã có đường ô tô đến trung tâm xã, hình thành mạng lưới giao thông liên hoàn, nối liền các trục giao thông chính đến trung tâm tỉnh, huyện, xã, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và giao lưu hàng hóa thông suốt. Các công trình thủy lợi được ưu tiên đầu tư, đặc biệt là công trình lớn, góp phần giải quyết nước phục vụ sản xuất và đời sống Nhân dân. Mạng lưới bưu chính - viễn thông, điện năng, phát thanh truyền hình phủ kín 100% xã; hạ tầng kỹ thuật khu công nghiệp, khu kinh tế, khu du lịch, mạng lưới chợ, trung tâm thương mại, siêu thị, khu kinh tế cửa khẩu được tăng cường đầu tư; hệ thống trường lớp học, cơ sở y tế được nâng cấp, mở rộng theo hướng kiên cố hóa. Đặc biệt, tỉnh đã quan tâm đầu tư cho phát triển kinh tế - xã hội vùng miền núi, trong đó tập trung cơ sở hạ tầng như giao thông, thủy lợi, trường học, y tế, nước sinh hoạt, nhất là các công trình giao thông, thủy lợi, cơ sở vật chất phục vụ dạy, học ngày càng đầu tư nhiều hơn, góp phần xóa đói, giảm nghèo đối với vùng đồng bào dân tộc miền núi.

Với phương châm “Nhà nước và Nhân dân cùng làm”, trong 30 năm qua, các địa phương đã xây dựng được mạng lưới giao thông nông thôn phát triển rộng khắp, góp phần quan trọng làm thay đổi bộ mặt nông thôn, cải thiện dân sinh, mở mang dân trí. Hiện nay, đường bộ có tổng chiều dài 11.433 km, trong đó đường Trung ương quản lý 495 km, đường tỉnh quản lý 665 km, đường nông thôn là 10.273 km. Giao thông tương đối thuận lợi giữa tỉnh với bên ngoài và tới các trung tâm huyện lỵ, không còn bị ách tắc trong mùa mưa lũ. Cùng với đó, hàng trăm công trình thủy lợi được xây dựng mới hoặc nâng cấp với nguồn vốn đầu tư của Nhà nước và đóng góp của Nhân dân. Chương trình kiên cố hóa kênh mương; phong trào làm thủy lợi nhỏ, cải tạo đồng ruộng, thủy nông nội đồng của nông dân, ngư dân phát triển mạnh đã góp phần phát huy hiệu quả của các công trình đầu mối…

Mặt khác, các khu dân cư đô thị mới, hiện đại đã được đầu tư theo quy hoạch như khu dân cư Bắc Lê Lợi, Nam Trần Hưng Đạo, Bắc Trần Hưng Đạo, Tây Nam Nguyễn Hữu Cảnh, Tây đường Hữu Nghị, khu nhà ở thương mại Đức Ninh Đông (thành phố Đồng Hới), khu dân cư Bàu Ri (thị trấn Hoàn Lão)... Một số khu đô thị mới và khu dân cư đã được quy hoạch, đang đầu tư như khu đô thị mới tại phường Phú Hải, khu đô thị Sa Động, khu nhà ở thương mại Mỹ Cảnh (thành phố Đồng Hới), khu dân cư Tỉnh lộ 2 (thị trấn Hoàn Lão)... Bên cạnh đó, trung tâm các xã đã từng bước đầu tư nâng cấp và hoàn thiện kết cấu hạ tầng đồng bộ theo tiêu chí nông thôn mới, chú trọng đầu tư xây dựng hoàn thiện hạ tầng, cơ sở kinh tế, dịch vụ và các công trình văn hóa ở trung tâm để trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa, dịch vụ của vùng.

Ngoài ra, tỉnh cũng đã huy động các nguồn vốn đẩy mạnh đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu công nghiệp, khu kinh tế trên địa bàn. Đến nay, Khu công nghiệp Tây Bắc Đồng Hới đã hoàn chỉnh hệ thống giao thông nội bộ, hệ thống cấp thoát nước, cấp điện và điện chiếu sáng, hồ điều hòa ...và hạ tầng xã hội ngoài hàng rào với diện tích 15,85 ha; Khu công nghiệp Bắc Đồng Hới đã xây dựng hoàn chỉnh đường giao thông trục chính rộng 32m, dài 1,4km, các đường giao thông nội bộ giai đoạn 1, hệ thống cấp thoát nước, hệ thống cấp điện; Khu Kinh tế Hòn La từng bước đầu tư các trục giao thông liên vùng, nội vùng, xây dựng hệ thống điện, cấp nước và các khu chức năng theo quy hoạch để thu hút các dự án đầu tư; Khu Kinh tế cửa khẩu quốc tế Cha Lo đã đầu tư hạ tầng khu vực Bãi Dinh để hình thành khu dịch vụ, kho bãi, sản xuất công nghiệp và khu trung chuyển chính của toàn tuyến, san đắp mặt bằng khu vực nhà liên ngành và Quốc môn, bãi kiểm hóa, các đoạn kè trên Quốc lộ 12A...
Tuy nhiên, do Chính phủ thực hiện các giải pháp kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, việc thắt chặt tín dụng, cắt giảm chi tiêu công làm cho nguồn lực đầu tư phát triển của tỉnh ngày càng khó khăn, nhiều công trình phải cắt giảm, đình hoãn, giãn tiến độ thực hiện do thiếu vốn. Bên cạnh đó, nguồn lực đầu tư hạ tầng chủ yếu từ ngân sách Nhà nước, nguồn vốn đối ứng của địa phương còn hạn chế, nguồn đóng góp của dân khó huy động... Chất lượng quy hoạch xây dựng, một số quy hoạch chi tiết chưa cao, phải điều chỉnh bổ sung nhiều lần, làm ảnh hưởng đến tiến độ đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng kỹ thuật. Công tác giải phóng mặt bằng có nơi còn chậm do một bộ phận người dân chưa tự giác, phối hợp nên kéo dài thời gian thi công, ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng công trình hạ tầng cũng như thời cơ thu hút vốn đầu tư.

Trong những năm tới, tỉnh Quảng Bình xác định tiếp tục đẩy mạnh công tác quy hoạch chi tiết các phường, thị trấn, đô thị, khu công nghiệp, sử dụng đất; tăng cường lập và phê duyệt quy hoạch chi tiết khu vực có tiềm năng, lợi thế, khu đô thị, khu dân cư nhằm đẩy mạnh phát triển quỹ đất và thu hút đầu tư, nhất là ở khu vực nội thành Đồng Hới, thị xã Ba Đồn, thị trấn huyện lỵ; chú trọng phát triển quỹ đất giá rẻ để mở rộng đối tượng tiêu thụ, tăng nguồn thu từ quỹ đất đầu tư cho đầu tư kết cấu hạ tầng; tập trung nguồn vốn để kiên cố hóa trường lớp học, trạm y tế; xây dựng từng bước hoàn chỉnh hạ tầng các thiết chế văn hóa, thể dục thể thao ở cấp cơ sở; huy động nguồn vốn trong dân, vốn vay để thực hiện chương trình kiên cố hóa kênh mương, bê tông hóa đường giao thông nông thôn, xây dựng nông thôn mới; thực hiện tốt việc lồng ghép các nguồn vốn để vừa tạo sức mạnh tổng hợp, vừa nâng cao hiệu quả sử dụng vốn... Bên cạnh đó, tỉnh cũng khuyến khích doanh nghiệp nghiên cứu áp dụng hình thức đầu tư công trình kết cấu hạ tầng trên các địa bàn, lĩnh vực và theo hình thức BOT, BTO, BT, đối tác đầu tư công - tư, tạo mọi điều kiện và ban hành cơ chế, chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư cho các công trình kết cấu hạ tầng; củng cố, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho cán bộ quản lý các cấp; nâng cao nhận thức, ý thức nghề nghiệp, phẩm chất đạo đức đội ngũ cán bộ quản lý để đủ sức quản lý và chỉ đạo triển khai thực hiện chương trình, dự án đầu tư hạ tầng có hiệu quả.

Ngoài ra, tỉnh cũng sẽ quan tâm đầu tư kinh phí cho việc chuyển giao ứng dụng công nghệ mới trong thiết kế xây dựng và sản xuất vật liệu xây dựng, từng bước hiện đại hóa, đồng bộ hóa trong đầu tư xây dựng công trình hạ tầng; khuyến khích doanh nghiệp đổi mới và nâng cao trình độ kỹ thuật, công nghệ, đầu tư chiều sâu đổi mới thiết bị thi công nhằm nâng cao năng suất và chất lượng công trình hạ tầng kinh tế - xã hội; tăng cường đầu tư từ ngân sách Nhà nước, đi đôi với đa dạng hóa nguồn lực đầu tư cho lĩnh vực tài nguyên môi trường; huy động nguồn lực để đầu tư nhà máy xử lý chất thải rắn, chất thải y tế và triển khai các dự án đầu tư xây dựng chống biến đổi khí hậu, phòng, chống thiên tai, bão lũ…

Mai Anh