Sau khi Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của NNN tại Việt Nam được ban hành, để triển khai có hiệu quả, sâu rộng nội dung của Luật, UBND tỉnh đã chỉ đạo các sở, ban, ngành có liên quan tổ chức tập huấn, quán triệt nội dung của Luật, đồng thời tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến từng cơ quan, tổ chức, cá nhân trên địa bàn với nhiều hình thức đa dạng, phong phú, giúp người dân dễ dàng tìm hiểu, tiếp cận, thực hiện tốt quy định của pháp luật. Thông qua đó đã góp phần tích cực vào việc nâng cao nhận thức, hiểu biết pháp luật của người dân, đảm bảo việc triển khai thi hành Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của NNN được thuận lợi, đạt hiệu quả cao.

Theo báo cáo của Công an tỉnh, từ ngày 01/01/2015 - 10/11/2018, toàn tỉnh có 487.203 lượt NNN, Việt kiều đến tạm trú, hoạt động tại Quảng Bình, trong đó chủ yếu các Quốc tịch như: Anh 65.770 người, Mỹ 53.780 người, Pháp 34.869 người, Ôxtrâylia 32.893 người, Đức 48.352 người, Hà Lan 47.609 người, Canada 25.421 người, Thái Lan 14.902 người, Trung Quốc 13.582, Tây Ban Nha 12.214 người, Nhật Bản 9.532 người, Đan Mạch 9.755 người, Trung Quốc (Đài Loan) 8.800 người, Ixraen 8.793 người, Airơlen 7.608 người, Thụy Sĩ 7.354 người, Hàn Quốc 7.202 người, Bỉ 6.899 người, Italia 6.862 người, Newzealand 6.747 người, Thụy Điển 5.538 người, Lào 4.958 người, Balan 3.647 người, Séc 2.093 người, Brazin 1.576 người... và các Quốc tịch khác. Mục đích chủ yếu của NNN đến địa phương là du lịch; kiểm tra, giám sát, đánh giá dự án; hoạt động từ thiện, nhân đạo; giao lưu hợp tác về kinh tế, văn hoá, giáo dục; thăm dò thị trường, ký kết, thực hiện các hợp đồng kinh tế; thăm thân nhân, học tập… tập trung tạm trú chủ yếu tại địa bàn Đồng Hới và khu vực Phong Nha - Kẻ Bàng. Trên địa bàn tỉnh hiện có 35 cơ quan, tổ chức sử dụng 218 lao động NNN chủ yếu hoạt động trong các lĩnh vực đầu tư, thực hiện dự án ODA, NGO; marketing cho công ty lữ hành quốc tế, dạy ngoại ngữ, giám sát kỹ thuật, lắp đặt thiết bị, tư vấn kỹ thuật... và cơ bản chấp hành tốt quy định của pháp luật về quản lý lao động NNN cũng như Luật Xuất nhập cảnh (XNC).

Song song với đó, việc giải quyết thủ tục liên quan đến NNN được thực hiện chặt chẽ, đúng quy trình; các trường hợp NNN, Việt kiều đến địa bàn được cấp thị thực, gia hạn tạm trú, cấp Thẻ tạm trú, Thẻ thường trú, giấy phép vào khu vực biên giới đều hoạt động đúng mục đích, chấp hành nghiêm quy định về cư trú, hoạt động đối với NNN tại Việt Nam. Nhìn chung, NNN nhập, xuất cảnh qua Cửa khẩu Quốc tế Cha Lo, Cảng Hàng không Đồng Hới đều đã chấp hành nghiêm túc quy định của Luật, không xảy ra vấn đề gì ảnh hưởng đến an ninh Quốc gia và gây mất an ninh trật tự trên địa bàn. Kết quả cụ thể: Có 262.591 lượt NNN nhập, xuất cảnh qua Cửa khẩu Quốc tế Cha Lo, trong đó có 220.024 lượt người Lào và 42.567 lượt người mang Quốc tịch khác; kiểm soát XNC tại Cảng Hàng không Đồng Hới Đồng Hới cho 12.984 lượt khách, trong đó xuất cảnh 6.626 lượt, nhập cảnh 6.358 lượt; tiến hành cấp thị thực tại cửa khẩu 28 trường hợp, từ chối không cho xuất cảnh 08 trường hợp NNN. Qua công tác kiểm soát XNC, lực lượng chức năng đã phát hiện, lập biên bản, xử phạt vi phạm hành chính đối với 03 trường hợp NNN do quá hạn tạm trú.

Bên cạnh đó, tình hình NNN tạm trú tại Quảng Bình diễn ra dưới nhiều hình thức như sử dụng Thẻ tạm trú, thị thực, chứng nhận tạm trú, giấy miễn thị thực, nhập cảnh theo diện miễn thị thực đơn phương, song phương... NNN tạm trú tại địa phương cơ bản hoạt động đúng mục đích nhập cảnh, tuân thủ quy định của pháp luật Việt Nam. Đối với tình hình thường trú, trên địa bàn hiện có 01 trường hợp Quốc tịch Ucraina kết hôn với công dân Quảng Bình đã được cấp Thẻ thường trú từ năm 2012 đến nay (cấp đổi năm 2015) và tuân thủ quy định của pháp luật Việt Nam.

Từ khi triển khai thực hiện Luật đến nay, lực lượng chức năng đã phát hiện, lập biên bản, ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính 69 trường hợp vi phạm pháp luật về XNC có liên quan NNN với tổng số tiền phạt trên 350 triệu đồng. NNN vi phạm chủ yếu mang các Quốc tịch như Trung Quốc, Thái Lan, Đức, Philippin, Anh, Mỹ... với lỗi vi phạm về sử dụng chứng nhận tạm trú quá hạn, hoạt động trái phép, vào khu vực biên giới trái phép, qua lại biên giới không làm thủ tục nhập cảnh theo quy định, khai không đúng sự thật để cấp thị thực. Việc xử lý hành chính đối với NNN luôn đảm bảo đúng thủ tục, thẩm quyền quy định, đảm bảo yêu cầu về chính trị, pháp luật, nghiệp vụ, có tác dụng răn đe, ngăn chặn, hạn chế NNN vi phạm pháp luật Việt Nam, góp phần đảm bảo an ninh trật tự trên địa bàn tỉnh.

Bên cạnh những thuận lợi, do Luật có nhiều điểm mới, đặc biệt là quy định về việc mời, bảo lãnh là thủ tục được tiến hành tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh nên các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân tại địa phương có nhu cầu mời NNN nhập cảnh với nhiều mục đích khác nhau ban đầu còn lúng túng, dẫn đến nhiều trường hợp chưa thực hiện thủ tục bảo lãnh mời đón theo quy định, sử dụng NNN do tổ chức, doanh nghiệp ở địa phương khác bảo lãnh đến làm việc, lao động tại địa phương... Mặt khác, một số NNN lợi dụng du lịch tìm kiếm việc làm, lao động chui, có nhiều hoạt động khác trái với mục đích nhập cảnh diễn ra ngày càng phổ biến, khó kiểm soát; tình trạng NNN nhập cảnh theo diện miễn thị thực (đơn phương hoặc song phương) để công tác, làm việc khá phổ biến, gây khó khăn cho công tác quản lý...

Để nâng cao hiệu quả hoạt động nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của NNN tại Việt Nam, đáp ứng tốt yêu cầu công tác quản lý Nhà nước, yêu cầu nghiệp vụ của lực lượng Công an, UBND tỉnh đã đề nghị Bộ Công an tham mưu Chính phủ quy định rõ ràng hơn về việc cấp thị thực có ký hiệu doanh nghiệp cho NNN vào làm việc với doanh nghiệp tại Việt Nam; tăng cường ứng dụng khoa học - công nghệ vào quản lý NNN nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú, hoạt động tại Việt Nam; đẩy mạnh công tác cải cách hành chính và ứng dụng khoa học công nghệ vào các mặt công tác; thực hiện Quy chế dân chủ trên lĩnh vực quản lý XNC nhằm phục vụ ngày càng tốt hơn nhu cầu của Nhân dân và yêu cầu công tác nghiệp vụ; quán triệt nghiêm túc, đầy đủ nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, qua đó nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tiếp nhận, giải quyết thủ tục XNC cho NNN, người Việt Nam định cư ở nước ngoài. Mặt khác, tỉnh cũng kiến nghị Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội có quy định cụ thể về việc trước khi cấp giấy phép lao động cần trao đổi, lấy ý kiến của lực lượng Công an tránh tình trạng cấp giấy phép lao động cho người không đủ năng lực, điều kiện hoặc có vi phạm khác trên lĩnh vực XNC, không tuân thủ quy định của pháp luật Việt Nam...

Với quá trình triển khai, áp dụng Luật XNC tại địa phương cơ bản thuận lợi cùng các quy định cụ thể của Luật, tin rằng công tác quản lý NNN cư trú, hoạt động tại Quảng Bình sẽ được thực hiện chặt chẽ, hiệu quả hơn nữa. Cùng với chính sách mở rộng quan hệ đối ngoại, thu hút đầu tư nước ngoài, phát triển ngành kinh tế du lịch, thời gian tới, tỉnh sẽ thu hút ngày càng nhiều NNN và Việt kiều đến địa bàn, do đó đòi hỏi công tác đảm bảo an ninh tiếp tục được nâng cao nhằm chủ động phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh ngăn chặn hành vi vi phạm pháp luật, giữ vững an ninh Quốc gia và trật tự an toàn xã hội.

Minh Huyền