Trong công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, UBND tỉnh đã tổ chức 02 hội nghị về triển khai thực hiện chống khai thác IUU để quán triệt cho các sở, ngành, địa phương và một số chủ tàu có uy tín cao trong cộng đồng ngư dân hiểu rõ về hoạt động khai thác IUU, tác hại “Thẻ vàng’’ của EC, từ đó tạo sự chuyến biến về nhận thức, quyết tâm của các cấp, ngành và người dân nhằm thực hiện đồng bộ, hiệu quả nhiệm vụ, giải pháp chống khai thác IUU trên địa bàn tỉnh, góp phần sớm khắc phục “Thẻ vàng’’ của EC. Theo nhiệm vụ được phân công, các sở, ngành, địa phương đã vào cuộc tuyên truyền, phổ biến quy định về chống khai thác IUU với nhiều hình thức, cụ thể: Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức hội nghị tuyên truyền cho các ngư dân nòng cốt của tổ, đội sản xuất trên biển; hướng dẫn nghiệp vụ thanh tra, kiểm tra, kiểm soát nghề cá cho cán bộ quản lý về thủy sản các huyện, thành phố, thị xã ven biển và một số xã, phường có nghề cá trọng điểm; in ấn, phát 2.000 tờ dán trên tàu cá, 500 Sổ tay pháp luật về chống IUU cho các chủ tàu cá xa bờ. Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh tổ chức hơn 140 đợt tuyên truyền, hướng dẫn cho 11.300 lượt ngư dân về quy định của Luật Biển, Luật Biên giới, Nghị định 71/2015/NĐ-CP, vùng biển được phép đánh bắt thủy sản, nghiêm cấm khai thác thủy sản trái phép tại vùng biển nước ngoài. Các cơ quan thông tấn báo chí còn phối hợp với lực lượng, đơn vị liên quan thực hiện trên 10 phóng sự, chuyên đề và nhiều tin, bài tuyên truyền phòng, chống khai thác IUU. Các huyện, thành phố, thị xã ven biển tổ chức trên 30 hội nghị; tiến hành ký cam kết không vi phạm khai thác IUU cho 1.287 chủ tàu khai thác xa bờ, 15 cơ sở thu mua, kinh doanh hải sản cam kết không thu mua hải sản từ khai thác bất hợp pháp; đồng thời thường xuyên tuyên truyền trên hệ thống loa truyền thanh, lồng ghép trong những cuộc họp thôn, xóm, khu dân cư, đoàn thể...

Bên cạnh đó, tỉnh đã chỉ đạo các sở, ngành, địa phương liên quan triển khai nhiều giải pháp để kiểm soát hoạt động tàu cá. Kết quả, đã thực hiện ký kết và triển khai thực hiện Quy chế phối hợp chống khai thác IUU giữa các lực lượng gồm Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh và UBND các huyện, thành phố thị xã ven biển; thành lập Văn phòng đại diện thanh tra, kiểm tra nghề cá để thực hiện kiểm tra, kiểm soát tàu xuất, nhập bến. Từ khi thành lập đến nay, Văn phòng đã kiểm tra 871 lượt tàu, trong đó 700 lượt tàu xuất bến, 171 lượt tàu cá cập cảng với sản lượng lên cảng 302,4 tấn. Tỉnh cũng đã tiến hành kiểm soát 16.808 lượt tàu cá xuất lạch, 16.313 tàu cá nhập lạch, phát hiện, xử lý nhiều trường hợp vi phạm; xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác không vi phạm khai thác IUU theo đúng quy định. Trong năm 2018, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã thẩm định, cấp 06 Giấy xác nhận nguyên liệu thủy sản khai thác trong nước không vi phạm quy định đánh bắt bất hợp pháp, khối lượng xác nhận 132,7 tấn; cấp 06 Giấy chứng nhận sản phẩm thủy sản khai thác trong nước không vi phạm quy định đánh bắt bất hợp pháp, khối lượng chứng nhận 105,2 tấn.

Trong công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm khai thác IUU, tỉnh đã chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Chỉ huy Bộ đội biên phòng tỉnh, Công an tỉnh, các địa phương có liên quan tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm về khai thác IUU trên các vùng biển, tại các cửa sông. Từ đầu năm 2018 đến nay, các đơn vị, địa phương đã tổ chức trên 50 cuộc, phát hiện và xử lý 121 trường hợp vi phạm, xử phạt 741 triệu đồng, tịch thu 20 bộ kích điện; phát hiện, xử lý hình sự 01 vụ/01 đối tượng vận chuyển 4,5 kg chất nổ để khai thác thủy sản... Ngoài ra, tỉnh đã chỉ đạo các sở ngành, địa phương hỗ trợ ngư dân tranh thủ tốt các chính sách hỗ trợ của Trung ương, huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực của địa phương thúc đẩy khai thác thủy sản phát triển theo hướng khai thác xa bờ; số lượng tàu đóng mới, nâng cấp công suất lớn tăng, ngư trường khai thác chuyển mạnh sang vùng biển xa cho hiệu quả cao, giảm cường lực khai thác vùng ven bờ, vùng lộng...

Tuy nhiên, trong năm 2018, tình trạng vi phạm khai thác IUU chưa được ngăn chặn triệt để, vẫn còn tàu giã cào khai thác thủy sản trái phép tại vùng biển ven bờ, sử dụng chất nổ, xung điện khai thác thủy sản, tàu cá vi phạm khai thác trái phép ở vùng biển nước ngoài. Số lượng tàu cá được Văn phòng đại điện thanh tra, kiểm soát nghề cá kiểm tra khi xuất bến, cập cảng đạt tỷ lệ thấp, chưa đảm bảo được mục tiêu đề ra. Tàu cá hoạt động trên biển chưa được giám sát hành trình theo hình thức tự động...

Thời gian tới, tỉnh tiếp tục chỉ đạo sở, ngành có liên quan tăng cường tuyên truyền, phổ biến nâng cao nhận thức pháp luật về khai thác thủy sản, chống khai thác IUU cho người dân trên địa bàn, tập trung vào chủ tàu, thuyền trưởng, cơ sở thu mua, kinh doanh hải sản bằng nhiều hình thức phù hợp để người dân nắm rõ, tự giác chấp hành quy định pháp luật trong khai thác thủy sản, không khai thác IUU; Văn phòng đại diện thanh tra, kiểm soát nghề cá kiểm soát chặt chẽ tàu cá xuất bến, cập cảng tại các cửa sông, cảng cá; Bộ đội Biên phòng tỉnh tăng cường kiểm tra, kiểm soát, kiên quyết không cho tàu cá xuất cửa lạch đi khai thác thủy sản khi không đầy đủ giấy tờ, không đảm bảo điều kiện an toàn cho người, tàu cá và quy định khác có liên quan, đồng thời phối hợp huyện, thành phố, thị xã ven biển và đơn vị liên quan thực hiện biện pháp nhằm ngăn chặn, xử lý tàu cá của tỉnh đi khai thác thủy sản trái phép tại vùng biển nước ngoài, hỗ trợ ngư dân yên tâm bám biển.

Mặt khác, các cơ quan, đơn vị và địa phương tiếp tục đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra hoạt động khai thác thủy sản tại vùng biển lộng, điểm nóng vi phạm trên biển; xử lý hành chính ở mức cao nhất đối với chủ tàu, thuyền trưởng vi phạm khai thác thủy sản trái phép ở vùng biển nước ngoài và không xem xét thực hiện chính sách hỗ trợ của Nhà nước đối với các chủ tàu cá vi phạm; xử lý hình sự đối với chủ tàu, thuyền trưởng tái phạm, tổ chức, cá nhân môi giới, đưa tàu cá và ngư dân đi khai thác trái phép tại vùng biển nước ngoài; lập danh sách quản lý chặt chẽ, tổ chức kiểm điểm công khai chủ tàu, thuyền trưởng, ngư dân khai thác bất hợp pháp và bị nước ngoài bắt giữ trước cộng đồng địa phương; buộc chủ tàu cá vi phạm khai thác trái phép ở vùng biển nước ngoài phải chi trả kinh phí đưa ngư dân vi phạm về nước...

Minh Huyền