Theo báo cáo của Sở Lao động, Thương binh và Xã hội, từ năm 2012 đến nay, các tổ chức Hội trên địa bàn tỉnh đã đẩy mạnh hoạt động hỗ trợ sinh kế từ nguồn ngân sách và huy động xã hội hóa cho hơn 5.000 NKT, 46 nhóm sản xuất, kinh doanh tại 72 xã, phường trong tỉnh. Các mô hình sinh kế cá nhân được hỗ trợ rất đa dạng, trong đó mô hình chăn nuôi, trồng trọt, ngư nghiệp chiếm 73%; ngành dịch vụ khoảng 08% và các ngành sản xuất thủ công nghiệp chiếm 07%... Bên cạnh đó, những NKT có cùng sở thích cũng đã tạo lập ra mô hình sinh kế nhóm để tổ chức sản xuất, kinh doanh, góp phần đem lại thu nhập, hỗ trợ, tương trợ lẫn nhau, điển hình là nhóm mây - tre - đan của phụ nữ khuyết tật xã Mỹ Trạch (huyện Bố Trạch); nhóm đồ mộc mỹ nghệ ở xã Liên Thủy (huyện Lệ Thủy); nhóm mô hình VAC ở xã Võ Ninh (huyện Quảng Ninh)...

Thông qua chính sách hỗ trợ của Trung ương và địa phương, các trung tâm, cơ sở dạy nghề, tổ chức Hội trên địa bàn cũng đã dạy nghề cho hơn 1.500 NKT trong độ tuổi lao động; tập huấn về kỹ thuật, kỹ năng quản lý kinh doanh, chăn nuôi thú y, trồng trọt cho trên 3.000 NKT. Đặc biệt, các trung tâm, cơ sở dạy nghề còn tư vấn, tìm kiếm việc làm cho NKT, nhận hợp đồng gia công sản phẩm với doanh nghiệp để tạo việc làm cho NKT. Do đó, với sự cần cù, sáng tạo, chịu khó, đầu tư vào những công việc phù hợp, nhiều hộ gia đình NKT đã giảm được nghèo, trở thành chủ cơ sở sản xuất thu hút nhiều lao động, tạo thêm việc làm có thu nhập cao như cơ sở mộc của anh Hoàng Công Huấn, khuyết tật vận động ở Liên Thủy (huyện Lệ Thủy) tạo việc làm cho 05 lao động; anh Trần Công Hoan ở xã Hiền Ninh (huyện Quảng Ninh) là chủ cơ sở điện cơ, tạo việc làm cho 03 lao động; anh Phan Thanh Sơn ở xã Quảng Lưu (huyện Quảng Trạch) làm chủ trang trại chăn nuôi, tạo việc làm cho 07 NKT...
Xuất phát từ nhu cầu việc làm, nguyện vọng chính đáng của NKT, NKT còn được ưu tiên vay vốn để phát triển, mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm từ Quỹ Quốc gia giải quyết việc làm với lãi suất ưu đãi qua Ngân hàng Chính sách Xã hội, kênh Hội Phụ nữ, Hội Nông dân và một số chương trình tín dụng như Quỹ Tín dụng Zebunet, học nghề tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh của những nhóm NKT trên địa bàn... Tính đến nay, toàn tỉnh có 43 dự án với tổng doanh số 05 tỷ đồng cho 1.200 NKT được vay vốn để phát triển, mở rộng sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm. Nhờ đó, nhiều hộ gia đình NKT đã giảm được nghèo, tiêu biểu như anh Phan Thanh Sơn (huyện Quảng Trạch), anh Dương Thanh Lịch (huyện Tuyên Hóa)...

Với những hỗ trợ sinh kế, NKT đã có cơ hội được phát triển, mở rộng sản xuất, kinh doanh, tạo ra thu nhập có thể nuôi sống bản thân, giảm bớt gánh nặng cho gia đình và xã hội, đồng thời giúp họ vượt qua được rào cản tâm lý thiếu tự tin để tự lực vươn lên hòa nhập cộng đồng.

Tuy nhiên, chế độ, chính sách trợ giúp hàng tháng cho NKT còn thấp, chưa đáp ứng nhu cầu thiết yếu, NKT ở vùng nông thôn chưa có điều kiện tiếp cận, tham gia các hoạt động xã hội nên khả năng tiếp cận dịch vụ xã hội đối với NKT còn hạn chế. Bên cạnh đó, số lượng NKT học nghề còn quá ít, tỷ lệ tìm được việc làm sau đào tạo nghề rất thấp, chủ yếu tự tạo việc làm trong các cơ sở mang tính nhân đạo, từ thiện...

Thời gian tới, các cấp, các ngành và địa phương tăng cường tuyên truyền về Luật NKT, Công ước Liên Hợp Quốc về quyền của NKT, đồng thời nâng cao nhận thức đối với chính bản thân NKT để họ tự tin hòa nhập cộng đồng; tiếp tục xây dựng các dự án có hoạt động hỗ trợ sinh kế cho NKT với nhiều hình thức khác nhau; đẩy mạnh xã hội hóa nguồn lực hỗ trợ, tăng cường vận động, huy động nguồn lực để thực hiện có hiệu quả chương trình, đề án về NKT; tập trung hỗ trợ cho một số nhóm đối tượng NKT, đặc biệt là phụ nữ, trẻ khuyết tật ở độ tuổi có thể học nghề và lao động, thanh niên và người dân tộc thiểu số khuyết tật.

Bên cạnh đó, các ngành, địa phương phối hợp phát triển, mở rộng quy mô cho các nhóm nghề có hiệu quả phù hợp với NKT như mây - tre - đan, chế biến nước mắm, VAC...; thúc đẩy hỗ trợ các sáng kiến về phát triển kinh tế của cá nhân, nhóm thanh niên khuyết tật có nhận thức tốt, có ý thức học hỏi với ý chí mạnh mẽ vươn lên trong cuộc sống.

Mai Anh