Với hệ thống hạ tầng giao thông đường bộ ngày càng phát triển, số lượng phương tiện giao thông đường bộ trên địa bàn tỉnh trong những năm gần đây liên tục tăng nhanh. Năm 2016, toàn tỉnh có 436.062 phương tiện; năm 2017 có 480.674 phương tiện, so với năm 2016 tăng 44.612 phương tiện, tương ứng tỷ lệ tăng 10,23%; năm 2018 có 523.777 phương tiện, so với năm 2017 tăng 43.103 phương tiện, tương ứng tỷ lệ tăng 8,97%. Hệ thống đường sắt Quảng Bình có tuyến đường sắt Bắc - Nam chạy dọc theo chiều dài địa lý của tỉnh với 174,5 km, giao cắt với hệ thống giao thông đường bộ tại 75 vị trí đường ngang, gác chắn và 210 lối đi dân sinh qua đường sắt. Cùng với sự phát triển hệ thống hạ tầng giao thông và phương tiện, tình hình vi phạm trật tự an toàn giao thông trên địa bàn tỉnh còn diễn ra khá phức tạp.

Để đảm bảo trật tự an toàn giao thông trên địa bàn, thời gian qua, UBND tỉnh, Ban An toàn giao thông (ATGT) tỉnh đã chỉ đạo và tổ chức thực hiện xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, đường sắt theo Nghị định số 46/206/NĐ-CP ngày 26/5/2016 của Chính phủ, trong đó xác định được tầm quan trọng của công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, là cầu nối để đưa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với người dân, góp phần nâng cao nhận thức, ngăn chặn những hành vi vi phạm pháp luật và tệ nạn xã hội, giữ gìn an ninh trật tự, an toàn xã hội ở địa phương, UBND tỉnh cũng đã chỉ đạo các sở, ngành, địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tập huấn, phổ biến nội dung của Nghị định và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan với bằng nhiều hình thức, nội dung phong phú nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện và đảm bảo tính thống nhất, kịp thời trong việc áp dụng các quy định về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, đường sắt. Việc phổ biến, tuyên truyền các quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính đã góp phần nâng cao năng lực của cán bộ, ý thức tự giác chấp hành của các doanh nghiệp, mỏ vật liệu, chủ xe, lái xe và người dân trong việc thực hiện quyền, nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật. Các hoạt động này đã đưa chính sách, pháp luật của Nhà nước đi vào đời sống xã hội, nâng cao nhận thức và hành động cho các tầng lớp Nhân dân trên địa bàn tỉnh.

Thực hiện Luật Xử lý vi phạm hành chính, Nghị định số 46/2016/NĐ-CP của Chính phủ, thời gian qua, UBND tỉnh đã chỉ đạo các lực lượng chức năng tích cực thực hiện thanh tra, kiểm tra, tuần tra kiểm soát trên các tuyến đường bộ, đường sắt, phát hiện và xử lý hành vi vi phạm hành chính đúng trình tự, thủ tục và thẩm quyền, đúng đối tượng, hành vi vi phạm, hình thức, biện pháp xử lý đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật, đủ giáo dục, răn đe và ngăn ngừa các đối tượng tái phạm. Từ ngày 01/8/2016 - 31/12/2018, các lực lượng chức năng đã phát hiện, xử phạt 51.968 trường hợp vi phạm với tổng số tiền phạt nộp vào Kho bạc Nhà nước hơn 78,3 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, qua công tác tổng kết tình hình trật tự, an toàn giao thông hàng năm trên địa bàn tỉnh cho thấy, ý thức chấp hành pháp luật của đại bộ phận người dân, doanh nghiệp trên địa bàn đã được nâng lên rõ rệt, tình hình tai nạn giao thông qua từng năm đều giảm về số vụ, số người chết và số người bị thương, cụ thể: Năm 2016, toàn tỉnh xảy ra 251 vụ tai nạn giao thông, làm chết 108 người, làm bị thương 238 người, so với cùng kỳ năm 2015, giảm 07 vụ, giảm 3%, giảm 11 người chết, giảm 09%; giảm 03 người bị thương, giảm 01% ; năm 2017 toàn tỉnh xảy ra 230 vụ tai nạn giao thông, làm chết 106 người, làm bị thương 192 người, so với cùng kỳ năm 2016, giảm 21 vụ, giảm 8%, giảm 02 người chết, giảm 02%, giảm 46 người bị thương, giảm 19%; năm 2018 toàn tỉnh xảy ra 211 vụ tai nạn giao thông, làm chết 98 người, làm bị thương 156 người, so với cùng kỳ năm 2017, giảm 19 vụ, giảm 08%, giảm 08 người chết, giảm 08%, giảm 36 người bị thương, giảm 19%.

Ngoài ra, tình hình vi phạm về kinh doanh vận tải hành khách, vận tải hàng hóa có chiều hướng giảm, năm 2016, có 343 trường hợp vi phạm về kinh doanh vận tải hành khách, 1.198 trường hợp vi phạm về kinh doanh, vận tải hàng hóa; năm 2017 có 360 trường hợp vi phạm về kinh doanh vận tải hành khách, so với năm 2016 giảm 74 trường hợp, 618 trường hợp vi phạm về kinh doanh, vận tải hàng hóa, so với năm 2016 giảm 580 trường hợp; năm 2018 có 240 trường hợp vi phạm, so với năm 2017 giảm 120 trường hợp, 500 trường hợp vi phạm về kinh doanh, vận tải hành khách, so với năm 2017 giảm 118 trường hợp. Có được kết quả tích cực trong việc hạn chế tình trạng vi phạm về kinh doanh vận tải hành khách, vận tải hàng hóa là do sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị từ Chính phủ, Ủy ban ATGT Quốc gia, Bộ Công an, Bộ Giao thông Vận tải, của địa phương và sự tích cực của lực lượng chức năng trong việc tuyên tuyền, giáo dục pháp luật và xử phạt nghiêm minh các hành vi vi phạm, từ đó, từng bước nâng cao nhận thức của người dân, đặc biệt là các chủ doanh nghiệp, lái xe kinh doanh vận tải trong những năm qua.

Tuy nhiên, thời gian qua, tình hình vi phạm về nồng độ cồn và tốc độ có chiều hướng tăng mạnh, năm 2016 có 210 trường hợp vi phạm; năm 2017 có 891 trường hợp vi phạm, so với năm 2016 tăng 681 trường hợp; năm 2018 có 5.893 trường hợp vi phạm, tăng 5.002 trường hợp (tăng 561%). Từ thực tiễn công tác cho thấy, nguyên nhân tình trạng vi phạm về nồng độ cồn và tốc độ có chiều hướng tăng là: Hệ thống hạ tầng giao thông trên địa bàn được các cấp quan tâm đầu tư, mở rộng và nâng cấp mặt đường, tạo sự êm thuận và cải thiện tốc độ lưu thông cho phương tiện, từ đó tạo sự chủ quan người điều khiển phương tiện và dẫn đến vi phạm về tốc độ. Bên cạnh đó, mặc dù các phương tiện thông tin, lực lượng chức năng đã tích cực tuyên truyền tác hại của việc sử dụng bia, rượu, chất kích thích khi điều khiển phương tiện cũng như tổ chức nhiều đợt ra quân, xử lý vi phạm nhưng một bộ phận người dân vẫn chủ quan hoặc chưa từ bỏ được thói quen điều khiển phương tiện khi tham gia giao thông sau khi sử dụng bia, rượu, đặc biệt là vào các dịp lễ, Tết nên dẫn đến vi phạm.

Đặc biệt, những khó khăn, vướng mắc do các quy định của Nghị định số 46/2016/NĐ-CP và văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan cũng gây ảnh hưởng không nhỏ đến việc xử lí vi phạm. Cụ thể, quy định mức xử phạt đối với một số hành vi vi phạm còn thấp, nhất là hành vi có nguy cơ gây tai nạn giao thông cao như: Vi phạm về tốc độ, nồng độ cồn, vượt đèn đỏ, không chấp hành hiệu lệnh, hướng dẫn của người điều khiển giao thông hoặc người kiểm soát giao thông; một số hành vi vi phạm chưa được quy định mức phạt bổ sung nên tính răn đe, giáo dục chưa cao; nhiều hành vi vi phạm quy định mức phạt tiền vượt quá thẩm quyền của Trưởng phòng Cảnh sát giao thông, Trưởng Công an cấp huyện nên khi xử phạt phải thực hiện nhiều thủ tục, trình lãnh đạo Công an tỉnh, Chủ tịch UBND cấp huyện ra Quyết định xử phạt, làm kéo dài thời gian xử phạt vi phạm hành chính...

Với thực trạng đó, Chính phủ cần tăng mức tiền phạt đối với một số hành vi quy định tại Nghị định số 46/2016/NĐ-CP, đồng thời bổ sung biện pháp ngăn chặn tạm giữ phương tiện đối với các hành vi vi phạm cụ thể nhằm nâng cao tính răn đe, giáo dục đối với người cố tình vi phạm, hạn chế tình trạng chống người thi hành công vụ; quy định chế tài nặng hơn và áp dụng biện pháp xử lý hành chính khác đối với người điều khiển phương tiện tham gia giao thông vi phạm về nồng độ cồn, chất kích thích để hạn chế có hiệu quả các vụ tai nạn do hành vi vi phạm này gây ra; bổ sung quy định xử lý đối với chủ phương tiện với hành vi “giao xe cho người khác điều khiển vi phạm” trong trường hợp không xác định được đối tượng đã điều khiển phương tiện thực hiện hành vi vi phạm thông qua việc sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ nhằm đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật...

Hồng Mến