Bí thư Tỉnh ủy thăm mô hình trồng thử nghiệm sâm Bố Chính

Giai đoạn đầu tái lập tỉnh, trong điều kiện lương thực chưa đáp ứng đủ nhu cầu cho Nhân dân, tỉnh đã tập trung phát triển nông nghiệp toàn diện, chú trọng cây lương thực, tăng sản lượng cây công nghiệp nhằm đảm bảo an ninh lương thực trên địa bàn tỉnh. Từ năm 1996, nhờ vận dụng những tiến bộ của khoa học kỹ thuật trong chọn giống, đầu tư thâm canh, điều hòa nước tưới tiêu, phòng trừ dịch bệnh đã góp phần tăng năng suất lúa, ổn định sản lượng lương thực, đáp ứng nhu cầu lương thực của Nhân dân. Những năm gần đây, lương thực đã trở thành sản phẩm hàng hóa, dự trữ, phục vụ phần nào cho xuất khẩu; vấn đề an ninh lương thực được đảm bảo.

Năm 2019, tổng diện tích gieo trồng thực hiện 106.695 ha, tăng 32,9% so năm 1990. Cùng với việc tăng diện tích gieo trồng, người sản xuất chú trọng đầu tư thâm canh tăng năng suất, sản lượng cây trồng. Nhiều giống lúa mới, ngô lai có năng suất cao, chất lượng tốt, thời gian sinh trưởng ngắn, thích hợp với điều kiện thời tiết, khí hậu ở địa phương đã được đưa vào thay thế cho giống địa phương. Việc ứng dụng và nhân rộng thành tựu khoa học, kỹ thuật vào sản xuất được thực hiện có hiệu quả, góp phần tăng năng suất, sản lượng các loại cây trồng. Điển hình là năng suất cây lúa từ 19,1 tạ/ha (năm 1990) tăng lên 52,9 tạ/ha (năm 2019), bình quân tăng đạt 3,6%/năm; trong đó thời kỳ 1990 - 1999 có mức tăng cao nhất, đạt 7,4%. Bên cạnh đó, sản lượng lương thực của tỉnh tăng từ 91.831 tấn (năm 1990) lên 312.058 tấn (năm 2019), bình quân tăng 4,3%/năm. Sản lượng lương thực tăng nhanh qua các năm góp phần đảm bảo an ninh lương thực, ổn định đời sống Nhân dân, đảm bảo khả năng tự cân đối lương thực ở khu vực nông thôn, khắc phục tình trạng thiếu ăn của nông dân, tạo cơ sở vững chắc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đầu tư cây trồng có giá trị kinh tế cao, mở rộng phát triển chăn nuôi, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống cho nông dân.

Mặt khác, diện tích cây công nghiệp tăng nhanh, hình thành và phát triển những vùng trồng cây có giá trị kinh tế cao như cao su, sắn, tràm, thông…, nhất là cây cao su là cây chủ lực, có bước tăng nhanh về diện tích từ 1.978 ha (năm 1990) tăng lên 12.393 ha (năm 2009), chiếm 71,57% diện tích cây lâu năm, dự kiến đến năm 2019 là 14.795 ha.

Đặc biệt, từ năm 2010 đến nay, nông nghiệp đã chuyển mạnh trọng tâm đầu tư từ tập trung về sản lượng sang chất lượng, giá trị; thực hiện tái cơ cơ cấu ngành Nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, phát triển bền vững. Theo đó, cơ cấu giống được chuyển dịch theo hướng tăng giống trung, ngắn ngày chiếm 54,8%, giống xác nhận chiếm 66,3%, giống chất lượng cao 60,8%. Nổi bật trong sản xuất trồng trọt, các địa phương đã tích cực chỉ đạo dồn điền, đổi thửa, tích tụ ruộng đất, đưa cơ giới hóa vào sản xuất, kêu gọi doanh nghiệp liên kết hợp tác xã, tổ hợp tác, nông dân sản xuất theo cánh đồng lớn; tích cực chỉ đạo, hỗ trợ chuyển đổi cơ cấu giống, cây trồng, nhất là chuyển đổi đất lúa thiếu nước, kém hiệu quả sang cây trồng hoặc đối tượng khác hiệu quả hơn, có thị trường tiêu thụ với diện tích trên 2.000 ha/năm, thu nhập cao gấp 03 - 08 lần trồng lúa. Nhiều biện pháp canh tác cải tiến được mở rộng, canh tác lúa theo SRI tiếp tục nhân rộng (3.300 ha), từng bước sản xuất theo hướng nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ, hình thành một số cơ sở trồng rau, quả, hoa áp dụng công nghệ cao, đảm bảo an toàn thực phẩm.

Trên cơ sở những kết quả đạt được, trong những năm tới, các cấp, các ngành và địa phương tiếp tục tập trung chỉ đạo thực hiện tái cơ cấu ngành Nông nghiệp; xây dựng liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị; phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, sạch, hữu cơ gắn với chế biến và thị trường; xác định lĩnh vực ưu tiên làm cơ sở lựa chọn hình thành chương trình, dự án để chỉ đạo triển khai thực hiện, tập trung nguồn lực phát triển ngành sản xuất lợi thế, có thị trường và triển vọng phát triển thành hàng hóa quy mô lớn; thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, có chính sách kích thích mạnh mẽ doanh nghiệp đầu tư phát triển nông nghiệp, các hình thức liên kết theo chuỗi giá trị. Bên cạnh đó, toàn tỉnh đẩy mạnh thực hiện công tác dồn điền đổi thửa, giảm tình trạng ruộng đất manh mún và phân tán, tạo điều kiện hình thành vùng sản xuất tập trung theo hướng hàng hóa, đưa cơ giới vào sản xuất; phát triển hình thức tổ chức sản xuất phù hợp, hiệu quả, khuyến khích và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp nông nghiệp phát triển; đẩy mạnh đổi mới và phát triển các hợp tác xã nông nghiệp; tiếp tục triển khai đề tài khoa học, mô hình khuyến nông có hiệu quả nhân rộng vào sản xuất, chú trọng áp dụng tiến bộ kỹ thuật về giống cây trồng, vật nuôi, thủy sản có năng suất, chất lượng, hiệu quả kinh tế cao.

Mặt khác, các ngành, địa phương sử dụng đất nông nghiệp có hiệu quả, phát triển mạnh liên kết sản xuất theo cánh đồng lớn, làm cơ sở liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị; tăng tỷ trọng cơ giới hóa trong khâu chế biến; xây dựng vùng sản xuất cây dược liệu, cây công nghiệp, cây ăn quả, rau, hoa hàng hóa tập trung, trước hết là vùng nguyên liệu cho công nghiệp chế biến; tiếp tục đẩy mạnh và nâng cao chất lượng phong trào xây dựng nông thôn mới, chú trọng phát triển sản xuất, tạo việc làm và tăng thu nhập cho nông dân, từng bước đầu tư hoàn chỉnh kết cấu hạ tầng; khuyến khích doanh nghiệp đầu tư theo hình thức BT, BOT, BTO, PPP... để xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội nông nghiệp, nông thôn; đẩy mạnh phát triển văn hóa, xã hội, nâng cao đời sống vật chất tinh thần của cư dân nông thôn.

Ngoài ra, các cấp, các ngành và địa phương triển khai cụ thể hóa và tổ chức thực hiện có hiệu quả cơ chế, chính sách về nông nghiệp, nông thôn của Chính phủ; tiếp tục rà soát điều chỉnh, ban hành cơ chế, chính sách hỗ trợ nhằm khuyến khích, hỗ trợ cơ cấu lại nông nghiệp theo hướng tích cực; hỗ trợ cải tiến mẫu mã, đăng ký nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý, tìm kiếm thị trường; xây dựng sản phẩm phù hợp tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP... từng bước xây dựng thương hiệu nông sản Quảng Bình.

Mai Anh