Để thực hiện tốt công tác giải quyết việc làm, các ngành, địa phương đã chú trọng đào tạo nghề. Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã chủ động tuyển sinh, nâng cao chất lượng đào tạo và tích cực liên kết với doanh nghiệp trong đào tạo, tuyển dụng. Việc đào tạo nghề cho lao động nông thôn tiếp tục được thực hiện có hiệu quả theo phương thức gắn đào tạo nghề với giải quyết việc làm và bao tiêu sản phẩm tại doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh, hợp tác xã, tổ hợp tác. Nhiều nghề truyền thống được khôi phục và một số nghề mới được phát triển như: May công nghiệp, các nghề phục vụ du lịch như kỹ thuật chế biến món ăn, nghiệp vụ du lịch, nhà hàng... Từ năm 2016 đến nay, toàn tỉnh đã tổ chức đào tạo nghề cho 3.638 lao động nông thôn, lao động nữ thành thị, lao động là người khuyết tật; 1.351 lao động thuộc hộ nghèo, 1.336 lao động thuộc hộ cận nghèo; riêng năm 2018 hỗ trợ đào tạo nghề cho 4.288 lao động bị ảnh hưởng sự cố môi trường biển.

Bên cạnh đó, UBND các huyện, thị xã, thành phố đã thực hiện giao chỉ tiêu, nhiệm vụ đào tạo nghề cho Trung tâm Giáo dục - Dạy nghề trực thuộc và thực hiện hình thức đặt hàng đào tạo với đơn vị giáo dục nghề nghiệp khác. Theo đó, hiệu quả sau đào tạo được nâng lên, thu nhập của nhiều lao động tăng, một số gia đình đã thoát nghèo, trở thành hộ khá, góp phần đưa tỷ lệ lao động nông thôn sau khi được hỗ trợ đào tạo nghề có việc làm mới, có thêm việc làm hoặc vẫn làm việc cũ nhưng năng suất lao động tăng lên, năm sau cao hơn năm trước (năm 2016: 79,2%, năm 2017: 79,5%, năm 2018: 80%) trong đó một số nghề hỗ trợ đào tạo cho lao động nông thôn chiếm tỷ lệ trên 90% như nghề may công nghiệp, làm nón, làm chổi, nghiệp vụ nhà hàng, chế biến món ăn, du lịch cộng đồng... Những năm gần đây, tỷ lệ lao động qua đạo tạo nghề tăng hàng năm từ 02 - 2,5%, riêng 6 tháng đầu năm 2019 đạt 45,5%.

Công tác giải quyết việc làm, đưa lao động đi làm việc có thời hạn nước ngoài có nhiều chuyển biến tích cực. Từ năm 2016 đến ngày 30/6/2019, toàn tỉnh có 123.460 lao động được giải quyết việc làm, trong đó số lao động được tạo việc làm là 69.758 người, số lao động thiếu việc làm được tạo thêm việc làm 53.702 người. Mặt khác, thông qua thực hiện các chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội, dự án trọng điểm của tỉnh như Trung tâm Thương mại Vincom Đồng Hới, Dự án Nhà máy May S&D giai đoạn 2, Dự án Đầu tư nâng cấp Nhà máy Nhôm của Công ty TNHH công nghiệp NEW ASIA, Dự án Chăn nuôi bò của Tập đoàn Hòa Phát, Dự án Quần thể sân golf, resort, biệt thự nghỉ dưỡng và giải trí cao cấp FLC Quảng Bình... đã góp phần giải quyết việc làm cho hàng nghìn lao động. Hàng năm, toàn tỉnh có gần 500 doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, khi đi vào hoạt động sẽ góp phần giải quyết việc làm cho khoảng từ 5.000 - 6.000 lao động/năm. Việc đa dạng hóa sản phẩm du lịch, đẩy mạnh hoạt động kinh doanh, dịch vụ, du lịch trong những năm qua cũng đã góp phần tạo việc làm thường xuyên cho gần 14.000 lao động. Toàn ngành Du lịch hiện có khoảng 4.500 lao động trực tiếp và 9.500 lao động gián tiếp.
Bên cạnh đó, việc đa dạng hóa sản phẩm nuôi trồng và chế biến thủy, hải sản; nuôi lồng bè phát triển trở lại, nuôi cá nước ngọt, nuôi cá kết hợp lúa được mở rộng đã góp phần giải quyết việc làm hàng năm cho trên 1.500 lao động trực tiếp. Hệ thống các trung tâm giới thiệu việc làm trên địa bàn tỉnh đã tăng cường tư vấn giới thiệu việc làm cho người lao động với khoảng 10.000 - 18.000 lao động/năm, trong đó giới thiệu cho doanh nghiệp trong, ngoài tỉnh trên 1.500 lao động. Thông qua hoạt động của sàn giao dịch việc làm theo định kỳ đã thu hút trên 4.000 lượt lao động/năm đến đăng ký tìm việc làm với hơn 500 lượt đơn vị, doanh nghiệp tham gia tuyển dụng, số lao động được tuyển dụng tại các phiên giao dịch việc làm trên 800 người/năm.

Thực hiện Chương trình cho vay vốn tạo việc làm, tính đến ngày 30/6/2019, tổng nguồn vốn cho vay đạt 146.197 triệu đồng, trong đó nguồn vốn Trung ương 92.017 triệu đồng, nguồn vốn địa phương 54.180 triệu đồng. Từ năm 2016 đến 6 tháng đầu năm 2019 có 6.834 lượt khách hàng vay vốn, góp phần hỗ trợ tạo việc làm, duy trì và mở rộng việc làm cho hơn 9.066 lao động. Hơn 03 năm qua, Ngân hàng Chính sách Xã hội đã giải ngân cho vay đi làm việc ở nước ngoài trên 8.635 triệu đồng với 134 khách hàng vay vốn. Cùng với đó, toàn tỉnh có 10.580 lao động được tuyển dụng đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài, trong đó tập trung chủ yếu tại thị trường có thu nhập cao và ổn định như Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật Bản…

Với những cố gắng trên của các cấp, ngành và địa phương, qua gần 04 năm qua thực hiện Chương trình hành động số 05-CTr/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy và Kế hoạch số 1500/KH-UBND của UBND tỉnh, các mục tiêu, chỉ tiêu cơ bản về giải quyết việc làm đều đạt và vượt kế hoạch đề ra. Hàng năm, giải quyết việc làm bình quân cho 35.275/32.000 người (đạt 110%); đưa lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài bình quân cho 3.022/2.200 người (đạt 137%); giảm tỷ lệ thất nghiệp chung trên địa bàn tỉnh từ 3,34% (đầu năm 2016) xuống còn 1,98% (cuối năm 2018); tỷ lệ sử dụng thời gian lao động ở nông thôn lên trên 85% vào cuối năm 2018 (đạt 100%); tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề mỗi năm tăng từ 2,5 - 03%, năm 2018 đạt 44,25% (đạt 100%), 6 tháng đầu năm 2019 đạt 45,5%; 100% số hộ có khả năng sản xuất kinh doanh có nhu cầu được vay vốn tín dụng ưu đãi theo quy định (đạt 100%)…

Tuy nhiên, nguồn lực đầu tư cho công tác giải quyết việc làm chưa đáp ứng yêu cầu đề ra; hiệu quả sau đào tạo nghề cho lao động nông thôn ở một số địa phương còn hạn chế; việc xác định, lựa chọn nghề đào tạo chưa phù hợp với đặc điểm sản xuất của Nhân dân cũng như phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương, dẫn đến tỷ lệ lao động nông thôn được hỗ trợ học nghề có việc làm sau đào tạo chưa cao. Chất lượng đào tạo một số nghề chưa đáp ứng được yêu cầu của thị trường lao động và chuyển đổi cơ cấu ngành nghề đào tạo trên địa bàn. Một số địa phương, cơ sở giáo dục nghề nghiệp chưa xác định được ngành nghề đào tạo thế mạnh, trọng điểm. Việc liên kết đào tạo với doanh nghiệp chưa được nhân rộng, một số địa phương chưa quan tâm thực hiện hình thức đào tạo nghề theo mô hình gắn với doanh nghiệp, theo mô hình doanh nghiệp đặt hàng...

Trong những năm tới, các cấp, ngành và địa phương xác định tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục nghề nghiệp, đáp ứng nhu cầu thị trường lao động, gắn việc đào tạo với việc tìm đầu ra người học; tăng cường liên kết với doanh nghiệp trong đào tạo, tuyển dụng lao động sau đào tạo, đào tạo có địa chỉ, đào tạo gắn với quy mô triển kinh tế - xã hội của tỉnh và từng địa phương, nhất là nguồn nhân lực lĩnh vực dịch vụ, du lịch, dự án kinh tế trọng điểm; đầu tư nguồn lực nâng cao chất lượng đào tạo nghề, chuyên nghiệp cho người lao động nói chung, lao động bị ảnh hưởng cố môi trường biển nói riêng. Bên cạnh đó, các ngành, địa phương đẩy mạnh hoạt động đưa lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài, tiếp tục duy trì thị trường truyền thống có yêu cầu về trình độ công nhân kỹ thuật, thu nhập cao, hạn chế thị trường có nhiều rủi ro, trước hết tập trung vào thị trường Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan, Đức...; thực hiện tốt đề án đưa lao động đi làm việc tại Hàn Quốc theo chương trình ký kết thỏa thuận giữa hai địa phương nhằm phục vụ công tác giảm nghèo giai đoạn 2020 - 2025…

Mai Anh