Cụ thể, Ban Thường vụ Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (MTTQVN) tỉnh đã ban hành Hướng dẫn số 76/HD-MTTQ-DTTG ngày 13/3/2019 về công tác Dân tộc năm 2019 để kịp thời hướng dẫn Mặt trận các cấp có đồng bào dân tộc thiểu số triển khai thực hiện, trọng tâm là hướng dẫn Mặt trận các cấp tiếp tục thực hiện Kết luận số 01/KL-ĐCT ngày 20/8/2015 của Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQVN về đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của Ủy ban MTTQVN trong công tác dân tộc; phối hợp với các tổ chức chính trị xã hội, các cơ quan có liên quan đẩy mạnh công tác tuyên truyển, vận động Nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước liên quan đến công tác dân tộc, nhất là Đề án 498 về "Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số giai đoạn 2015-2020", giúp Nhân dân hiểu biết về pháp luật, từ đó tích cực lao động sản xuất, phát triển kinh tế, nâng cao đời sống. Trong năm, Ủy ban MTTQVN các cấp đã phối hợp tổ chức được hơn 276 buổi tuyên truyền với hơn 6.765 lượt người tham gia, trong đó Ủy ban MTTQVN tỉnh phối hợp tổ chức được 150 cuộc với hơn 1.172 lượt người tham gia. Ban Thường vụ Ủy ban MTTQVN tỉnh đã hỗ trợ đời sống cho đồng bào dân tộc thiểu số, từ nguồn Quỹ Cứu trợ, Quỹ Người nghèo tỉnh làm nhà ở cho đồng bào dân tộc thiểu số, hỗ trợ xe đạp, phương tiện sản xuất cho đồng bào dân tộc ở vùng sâu, vùng xa nhất là các xã biên giới. Cụ thể, hỗ trợ xây dựng 43 nhà ở cho đồng bào dân tộc thiểu số tại 02 xã Trọng Hóa và Dân Hóa của huyện Minh Hóa với số tiền 04 tỷ đồng; xây dựng 10 nhà ở cho hộ nghèo ở xã Lâm Thủy, huyện Lệ Thủy với số tiền 850 triệu đồng; hỗ trợ cho xã Trường Sơn, huyện Quảng Ninh một bộ máy vi tính trị giá 10 triệu đồng; trao 15 suất quà Tết, mỗi suất 01 triệu đồng cho 15 hộ hộ nghèo; xây dựng 10 nhà ở cho 10 hộ gia đình nghèo người dân tộc thiểu số, mỗi nhà 85 triệu đồng; hỗ trợ 500 triệu đồng từ Quỹ An sinh xã hội để xây dựng điểm Trường Mầm non bản Ploang và hỗ trợ 45 con bò giống cho hộ nghèo phát triển sản xuất, vươn lên thoát nghèo, trị giá 675 triệu đồng. Đến nay, việc xây dựng nhà ở cho hộ nghèo vùng dân tộc đã cơ bản hoàn thành và đưa vào sử dụng, được các cấp, các ngành đánh giá cao, Nhân dân đồng tỉnh ủng hộ.

Ban Thường vụ Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh đã chỉ đạo Hội Liên hiệp Phụ nữ các cấp căn cứ tình hình thực tế của đơn vị, địa phương để chủ động triển khai thực hiện các hoạt động của Đề án phù hợp, hiệu quả; làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục, vận động phụ nữ ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số hạn chế nạn tảo hôn và hôn nhân cận huyết thông. Hội Liên hiệp phụ nữ các cấp đã chủ động phối hợp với các đơn vị có liên quan tổ chức các hoạt động tuyên truyền những kiến thức về kế hoạch hóa gia đình, chăm sóc sức khỏe sinh sản, mất cân bằng giới tính khi sinh, làm mẹ an toàn..., đồng thời tuyên truyền nội dung giáo dục tiền hôn nhân cho trẻ gái vị thanh niên, các cặp vợ chồng, phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, sử dụng biện pháp tranh thai an toàn; tuyên truyền phòng, chống bạo lực gia đình, xâm hại tình dục trẻ em; xây dựng 03 mô hình về giáo dục tiền hôn nhân và hôn nhân cận huyết thống tại Bản Pa Choong, xã Trọng Hóa, bản Ka Vàng, xã Dân Hóa và xã Thượng Trạch; tổ chức hội thi "Phòng chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống và luật bảo về trẻ em" tại xã Thượng Hóa, huyện Minh Hóa; tiếp tục duy trì hoạt động 08 Câu lạc bộ "Sức khỏe sinh sản tiền hôn nhân" , 07 Câu Lạc bộ "Hạn chế tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống".

Sở Y tế đã chỉ đạo các đơn vị trực thuộc, trực tiếp là Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình tỉnh triển khai thực hiện các hoạt động tuyên truyền, vận động giảm thiếu tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong đồng bào dân tộc thiểu số; chỉ đạo các đơn vị lồng ghép vào các hoạt động truyền thông tuyên truyền về thực trạng, nguyên nhân và hậu quả của tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống; tăng cường, đẩy mạnh và phát huy cơ chế phối hợp giữa các cấp, ngành, địa phương trong công tác truyền thông vận động nhằm nâng cao chất lượng dân số; tổ chức hội nghị tư vấn, nói chuyện chuyên đề, cung cấp thông tin cho hơn 300 đại biểu là đại diện lãnh đạo Đảng, HĐND, UBND và đại diện các ban, ngành, đoàn thể, trưởng các thôn, bản, chi hội trưởng phụ nữ ở các thôn bản; cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản và kế hoạch hóa gia đình tại các xã đồng bào dân tộc thiểu số, có 400 chị em phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ được đặt vòng tránh thai; khám thai cho hơn 150 ca, khám phụ khoa 200 ca…

Sở Tư pháp đã kịp thời tham mưu cho Hội đồng Phối hợp phổ biến giáo dục pháp luật, Ban Chỉ đạo các Đề án lồng ghép triển khai thực hiện công tác tuyên truyền, phổ biến quy định của pháp luật Việt Nam về tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng dân tộc thiểu số vào các Kế hoạch về công tác phổ biến giáo dục pháp luật năm 2019. Trên cơ sở các Kế hoạch phổ biến giáo dục pháp luật, Sở Tư pháp đã lồng ghép tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật Việt Nam có liên quan về tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống như: Hiến pháp năm 2013; Bộ Luật Dân sự năm 2015; Bộ Luật Hình sự; Luật Hôn nhân và gia đình; Luật Căn cước công dân; Luật Hộ tịch; Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 và các văn bản hướng dẫn thi hành… Đồng thời, thông qua tổ chức các hội nghị, nói chuyện chuyên đề; xây dựng và thực hiện Hương ước, Quy ước; thông qua các phương tiện thông tin đại chúng; xuất bản Bản tin Tư pháp; biên soạn, in ấn, phát hành tài liệu có nội dung tuyên truyền luật; lồng ghép vào hoạt động tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý và lồng ghép với hình thức tuyên truyền thích hợp khác như sinh hoạt của câu lạc bộ, sinh hoạt Ngày Pháp luật, hội thi, toạ đàm, thông qua trung tâm giáo dục cộng đồng, qua bản tin của các huyện, thị xã, thành phố…để triển khai tuyên truyền, phổ biến quy định của pháp luật Việt Nam liên quan trong lĩnh vực về tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống. Trong năm, Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh đã thực hiện trợ giúp pháp lý hơn 192 trường hợp, trong đó có các đối tượng là trẻ em, người từ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi, người dân tộc thiểu số; lắp đặt Bảng thông tin về trợ giúp pháp lý tại UBND các xã nghèo, thôn, bản đặc biệt khó khăn. Tại các điểm truyền thông, Trung tâm đã giới thiệu tuyên truyền, phổ biến chuyên đề pháp luật về trợ giúp pháp lý cho hơn 2.227 lượt người tham gia, cấp phát miễn phí nhiều tờ rơi, tờ gấp, sách bỏ tủ pháp luật cho người dân, trong đó có nhiều nội dung liên quan đến tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống.

Báo Quảng Bình, Đài Phát thanh và Truyền hình Quảng Bình đã có nhiều bài, tin phản ảnh nhanh, trung thực về tệ nạn tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống, đồng thời đẩy mạnh các hoạt động thông tin, tuyên truyền, giáo dục, chuyển đổi hành vi về tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số, phân tích sâu sắc về tác hại, hậu quả của tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống đến sức khỏe sinh sản, chất lượng dân số, duy trì nòi giống, ảnh hưởng đến đời sống gia đình, cộng đồng, nhất là ảnh hưởng đến việc học hành và tham gia các hoạt động xã hội của thanh niên, trẻ vị thành niên. Ngoài việc chuyển tải các chủ trương, chính sách, nghị quyết, chỉ thị của Trung ương Đảng, của Tỉnh ủy, báo Quảng Bình, Đài Phát thanh và Truyền hình Quảng Bình cũng tập trung tuyên truyền mô hình, điển hình, nhân rộng kinh nghiệm hay việc làm tốt của nhiều địa phương, cá nhân...

Tại các địa phương trong tỉnh, công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật đã được tổ chức sâu rộng; đã kịp thời tổ chức tuyên truyền về Luật Hôn nhân và Gia đình, Luật Bình Đẳng giới, cung cấp thông tin, kiến thức liên quan về tảo hôn và hôn nhân cân huyết thống cho Nhân dân trên địa bàn; chủ động lồng ghép nguồn vốn các chương trình dự án hỗ trợ từ ngân sách Trung ương, tỉnh, tổ chức phi chính phủ để đầu tư xây dựng, phát triển cơ sở hạ tầng cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số...

Đặc biệt, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh đã chỉ đạo Đồn Biên phòng tuyến núi phối hợp với Ban Dân tộc, các ngành, địa phương điều tra, thống kê, nắm tình hình tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống ở xã vùng biên giới; trực tiếp chỉ đạo lãnh đạo chính trị các Đồn Cồn Roàng, Cà Roòng phát huy tốt vai trò thành viên Ban chỉ đạo Mô hình, phối hợp có hiệu quả việc triển khai mô hình điểm xã Thượng Trạch về giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng dân tộc thiểu số…

Tin rằng với sự vào cuộc kịp thời của các cấp, ngành, đơn vị địa phương, tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng dân tộc thiểu số sẽ ngày càng được đẩy lùi, góp phần nâng cao chất lượng đời sống vật chất và tinh thần cho người dân vùng dân tộc thiểu số.

Hồng Lựu