Tính đến nay, toàn tỉnh có 28 sản phẩm được tham gia đánh giá phân hạng, vượt 12 sản phẩm so với kế hoạch 2019 (tối đa 16 sản phẩm), đạt 47,4% so với mục tiêu giai đoạn 2018 - 2020 (đánh giá, phân hạng cho 59 sản phẩm), trong đó có 25 sản phẩm đủ điều kiện tham gia đánh giá phân hạng sản phẩm cấp tỉnh; 24 sản phẩm được công nhận là sản phẩm OCOP cấp tỉnh gồm: Huyện Lệ Thủy 02 sản phẩm (gạo sạch Lệ Thủy, Khoai gieo Lâm Hường), huyện Quảng Ninh 05 sản phẩm (thịt thỏ Ruby, cá bờm trắng, tôm khô, khoai deo Như Mận, nước mắm cá), thành phố Đồng Hới 02 sản phẩm (rượu sim Hùng Nhung, khoai gieo Hải Ninh), huyện Bố Trạch 07 sản phẩm (trà nấm Linh chi Tuấn Linh, trà rau má Tuấn Linh, cao cà gai leo Thanh Bình, trà túi lọc, cà gai leo HNT, hạt tiêu Phú Quý, rau sạch An Nông, rượu sim Xuân Hưng), huyện Quảng Trạch 02 sản phẩm (dầu lạc nguyên chất Trường Thủy, bánh mè xát Tân An), thị xã Ba Đồn 02 sản phẩm (tỏi đen Quang Minh, Đũa gỗ Quảng Thủy), huyện Tuyên Hóa 03 sản phẩm (mật ong Tuyên Hóa, mật ong Thanh Hóa, đồ thủ công mỹ nghệ trang trí), huyện Minh Hóa 01 sản phẩm (dầu lạc nguyên chất Nông Việt).

Để có được kết quả đó, năm 2019, trên cơ sở đề xuất của các tổ chức, cá nhân đăng ký tham gia Chương trình OCOP, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (PTNT) đã phối hợp với các địa phương, đơn vị liên quan tổ chức đánh giá, phân hạng cho 28/59 sản phẩm theo hướng sản phẩm OCOP, trong đó nhóm thực phẩm 24 sản phẩm, nhóm đồ uống 02 sản phẩm, nhóm thủ công mỹ nghệ gia dụng - trang trí 02 sản phẩm. Sở đã hỗ trợ xây dựng hệ thống Tem truy xuất nguồn gốc QRCode cho 07 chủ thể sản xuất với 07 sản phẩm OCOP. Bên cạnh việc chú trọng các sản phẩm nông nghiệp có lợi thế, các địa phương đã đẩy mạnh phát triển các sản phẩm du lịch, dịch vụ; vận động cá nhân, đơn vị phát triển sản phẩm du lịch cộng đồng như: Cánh đồng hoa hướng dương, trang trại cừu, tiếp tục triển khai hoàn thiện sản phẩm làng văn hóa du lịch Cảnh Dương và sản phẩm du lịch bằng xe đạp, thuyền tại khu vực Phong Nha - Kẻ Bàng...

Song song với việc phát triển sản phẩm, các tổ chức kinh tế mới cũng được hình thành và củng cố. Năm 2019, toàn tỉnh có 26 tổ chức kinh tế tham gia chương trình OCOP, trong đó 22 tổ chức kinh tế có sản phẩm đã được đánh giá, phân hạng sản phẩm cấp tỉnh và đề nghị cấp giấy chứng nhận sản phẩm OCOP 3 sao trở lên (bao gồm: 15 hợp tác xã, 01 công ty cổ phần, 05 công ty TNHH và 01 hộ kinh doanh cá thể). Tất cả chủ thể tham gia chương trình OCOP đều được Sở Nông nghiệp và PTNT hỗ trợ tập huấn phát triển sản phẩm, triển khai kế hoạch kinh doanh; xây dựng nhãn hiệu, thương hiệu; hỗ trợ máy móc thiết bị, nâng cấp nhà xưởng sản xuất và mời tham gia các hội chợ xúc tiến thương mại. Cụ thể, Sở đã tổ chức 02 đợt tham gia triển lãm sản phẩm OCOP tại hội nghị tổng kết 10 năm xây dựng nông thôn mới khu vực Bắc Trung Bộ tại tỉnh Nghệ An và tổng kết 10 năm xây dựng nông thôn mới toàn quốc tại tỉnh Nam Định, đồng thời tham gia 02 hội chợ sản phẩm OCOP tại thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Hòa Bình; hướng dẫn, tuyên truyền vận động các doanh nghiệp chú trọng đưa sản phẩm có thương hiệu, chất lượng cao, phù hợp với người tiêu dùng trên địa bàn tỉnh vào các siêu thị, đại lý và các chợ truyền thống; tổ chức tham gia Hội chợ Xuân Kỷ Hợi Quảng Bình 2019 với quy mô 220 doanh nghiệp và 350 gian hàng (trong đó có 29 doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất tỉnh có sản phẩm tiềm năng OCOP tham gia với 49 gian hàng); tiếp nhận theo dõi, xác nhận việc tổ chức hội chợ huyện Lệ Thủy, huyện Bố Trạch, huyện Minh Hóa, Tuyên Hóa với quy mô 100 gian hàng/01 hội chợ của 80 doanh nghiệp tham gia. Cuối năm 2019, Sở Nông nghiệp và PTNT đã hỗ trợ xây dựng 01 điểm bán hàng OCOP cho sản phẩm rau sạch An Nông.

Ngoài ra, hoạt động xúc tiến thương mại tại một số địa phương cũng được chú trọng thực hiện như: Huyện Bố Trạch có 03 điểm giới thiệu và bán sản phẩm tiềm năng OCOP; huyện Lệ Thủy bố trí 04 gian hàng với 15 sản phẩm nông sản tại Hội chợ thương mại Lệ Thủy năm 2019, xây dựng bảng hiệu quảng bá sản phẩm nông sản tại Trung tâm văn hóa huyện, nhà lưu niệm Đại tướng, chùa Hoằng Phúc; huyện Minh Hóa thông qua Lễ hội rằm tháng 3 cũng đã tổ chức quảng bá sản phẩm truyền thống đặc trưng của địa phương; huyện Quảng Trạch có 05 cửa hàng, điểm bán hàng sản phẩm tiềm năng OCOP trên địa bàn. Các địa phương khác cũng đã tạo điều kiện để sản phẩm tiềm năng OCOP tham gia các hội chợ, chương trình xúc tiến thương mại tổ chức ở trong và ngoài tỉnh nhằm quảng bá, giới thiệu sản phẩm đến với thị trường.

Đặc biệt, năm 2019 là năm đầu tiên triển khai thực hiện Chương trình OCOP với nhiều nội dung mới, UBND tỉnh đã chỉ đạo Sở Nông nghiệp và PTNT phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển hệ thống Nông nghiệp - Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam để tư vấn, hướng dẫn các địa phương, chủ thể sản xuất kinh doanh triển khai thực hiện theo chu trình OCOP; đến nay, đã tổ chức được 07 lớp tập huấn cho cán bộ thực hiện chương trình OCOP cấp tỉnh, huyện, xã; 06 lớp tập huấn cho chủ thể kinh tế tham gia chương trình OCOP; 08 lớp tập huấn cho hội đồng đánh giá phân hạng sản phẩm OCOP cấp tỉnh, huyện...

Mặc dù thời gian qua đã có nhiều tổ chức, cá nhân đăng ký tham gia Chương trình OCOP, tuy nhiên, quy mô, năng lực quản trị các tổ chức kinh tế tham gia Chương trình còn nhỏ và yếu, thiếu kiến thức về kinh tế thị trường và phát triển sản phẩm theo chuỗi giá trị. Việc xây dựng, thực hiện kế hoạch bảo vệ môi trường chưa được các chủ thể sản xuất quan tâm. Các chủ thể sản xuất mới chỉ tập trung vào hoàn thiện hồ sơ mà chưa quan tâm cải thiện chất lượng sản phẩm, vì vậy, khả năng cạnh tranh của sản phẩm OCOP trên thị trường yếu.

Năm 2020, UBND tỉnh tiếp tục chỉ đạo các sở, ngành, đơn vị địa phương tích cực triển khai Chương trình OCOP theo Đề án đã được phê duyệt; hỗ trợ cộng đồng tham gia Chương trình OCOP tiếp cận nguồn vốn khuyến công; đẩy mạnh hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối tiêu thụ các sản phẩm OCOP; thực hiện quản lý Nhà nước về hoạt động thương mại đối với hệ thống trung tâm, điểm giới thiệu và bán sản phẩm OCOP trong, ngoài tỉnh; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ trong phát triển sản xuất sản phẩm, tiêu chuẩn hóa, đăng ký công bố chất lượng sản phẩm OCOP; hỗ trợ đăng ký sở hữu trí tuệ sản phẩm OCOP; hỗ trợ tổ chức kinh tế, nhóm cộng đồng nghiên cứu phát triển, quảng bá các sản phẩm dịch vụ du lịch gắn với du lịch nông thôn trên cơ sở phát huy thế mạnh về danh lam thắng cảnh, truyền thống văn hóa của các vùng, miền; đẩy mạnh tuyên truyền về Chương trình OCOP; đào tạo nghề phục vụ phát triển Chương trình OCOP; hỗ trợ các chủ thể kinh tế tham gia chương trình OCOP xây dựng kế hoạch bảo vệ môi trường trong quá trình sản xuất; tập trung cải thiện chất lượng sản phẩm để nâng cao khả năng cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường.

Bên cạnh đó, các sở, ngành, đơn vị địa phương tập trung phát triển, nâng cấp 24 sản phẩm đã được công nhận, rà soát hoàn thiện 04 sản phẩm đã tham gia đánh giá năm 2019 để tiếp tục tham gia đánh giá năm 2020; phấn đấu tổ chức đánh giá, phân hạng 31 sản phẩm còn lại theo Đề án OCOP đã được phê duyệt; tiếp tục đẩy mạnh công tác đào tạo, tập huấn kiến thức chuyên môn quản lý sản xuất, kinh doanh cho cán bộ quản lý Nhà nước thực hiện Chương trình OCOP; khuyến khích, tạo điều kiện thành lập mới các tổ chức kinh tế sản xuất sản phẩm OCOP; xây dựng kế hoạch tổ chức đào tạo tập huấn cho 100% lãnh đạo doanh nghiệp, hợp tác xã, chủ hộ sản xuất có đăng ký kinh doanh tham gia Chương trình OCOP.

N.Q