Thực hiện Đề án “Giáo dục hướng nghiệp và định hướng phân luồng học sinh trong giáo dục phổ thông” năm 2019, thời gian qua, nhận thức của xã hội, của phụ huynh và học sinh trong việc lựa chọn nghề nghiệp cho tương lai có nhiều chuyển biến tích cực, xu hướng học nghề phù hợp với năng lực, sở trường được học sinh quan tâm. Các cơ sở giáo dục phổ thông trên địa bàn cũng đã chủ động, sáng tạo trong việc thực hiện chương trình giáo dục hướng nghiệp theo hướng tăng cường hoạt động trải nghiệm thực tế cho học sinh; tích hợp nhiều chủ đề giáo dục hướng nghiệp trong chương trình giáo dục phổ thông gắn với hoạt động dã ngoại, tham quan thực tế tại cơ sở sản xuất, kinh doanh. Đặc biệt, nhiều trường phổ thông đã chủ động phối hợp với một số trường trung cấp, trung tâm Giáo dục - Dạy nghề trên địa bàn trong công tác giáo dục hướng nghiệp; lồng ghép thực hiện chủ đề giáo dục hướng nghiệp trong chương trình giáo dục phổ thông với hoạt động tư vấn tuyển sinh.

Tuy nhiên, tỷ lệ học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở tiếp tục học tập tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đào tạo trình độ sơ cấp, trung cấp còn thấp, khó đáp ứng được chỉ tiêu đặt ra. Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp chưa thu hút được học viên tham gia học tập, đào tạo nghề. Xu hướng tiếp tục học sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở và trung học phổ thông chủ yếu là học lên các bậc học cao hơn, ít lựa chọn vào cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Các trường phổ thông thiếu cơ sở vật chất, thiết bị dạy học phục vụ công tác giáo dục hướng nghiệp, chưa có giáo viên chuyên trách giáo dục, tư vấn hướng nghiệp cho học sinh. Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp chưa đáp ứng được nhu cầu của học viên về nghề nghiệp đào tạo, về cơ sở vật chất phục vụ dạy học, chưa thu hút được học viên tham gia.

Để đạt kết quả hơn nữa về công tác giáo dục hướng nghiệp và định hướng phân luồng học sinh trong giáo dục phổ thông, thời gian tới, các sở, ban, ngành, UBND các huyện, thị xã, thành phố tiếp tục tuyên truyền nâng cao nhận thức, đưa nhiệm vụ giáo dục hướng nghiệp, định hướng phân luồng học sinh phổ thông vào chủ trương, kế hoạch chỉ đạo phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương; xây dựng trang thông tin về giáo dục hướng nghiệp, định hướng phân luồng học sinh phổ thông; đổi mới nội dung giáo dục hướng nghiệp trong các trường phổ thông; vận dụng linh hoạt nhiều hình thức tư vấn hướng nghiệp phù hợp với lứa tuổi học sinh, tăng cường dạy học thông qua thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn.

Mặt khác, các cấp, các ngành, địa phương cung cấp kịp thời thông tin về cơ sở giáo dục nghề nghiệp, chính sách đối với người học, chính sách ưu đãi trong giáo dục nghề nghiệp, cơ hội khởi nghiệp, tìm kiếm việc làm, xu hướng thị trường lao động và nhu cầu sử dụng của thị trường lao động; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong việc trao đổi kinh nghiệm giáo dục hướng nghiệp, phân luồng học sinh phổ thông, về nhu cầu lao động, thị trường lao động; xây dựng mô hình thí điểm về giáo dục hướng nghiệp và định hướng phân luồng học sinh trong giáo dục phổ thông tại một số địa phương; tăng cường phối hợp giữa các cơ sở giáo dục phổ thông, các cơ quan quản lý giáo dục với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong hoạt động giáo dục hướng nghiệp và học sinh phổ thông sau khi tốt nghiệp vào học tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. 

Ngoài ra, các cơ quan, đơn vị, địa phương cũng tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học gắn với giáo dục hướng nghiệp trong giáo dục phổ thông; thực hiện chính sách đối với học sinh đi học nghề, hỗ trợ kinh phí cho học sinh dân tộc thiểu số, học sinh nghèo, học sinh thuộc diện chính sách, học sinh sau tốt nghiệp trung học cơ sở tiếp tục học tập tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp; huy động nguồn lực xã hội trong và ngoài nước tham gia giáo dục hướng nghiệp, định hướng phân luồng học sinh phổ thông; tăng cường quản lý đối với giáo dục hướng nghiệp, định hướng phân luồng học sinh phổ thông; làm tốt công tác tuyển sinh, huy động học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở, trung học phổ thông vào học tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp...

Với những giải pháp đồng bộ, cụ thể sẽ tạo bước đột phá về chất lượng giáo dục hướng nghiệp trong giáo dục phổ thông, góp phần chuyển biến mạnh mẽ công tác phân luồng học sinh sau trung học cơ sở, trung học phổ thông vào học các trình độ giáo dục nghề nghiệp phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, của đất nước, đáp ứng nhu cầu nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực Quốc gia, hội nhập khu vực và quốc tế.

Minh Huyền