Để đảm bảo 100% hộ chưa có công trình nước sạch và công trình vệ sinh hoặc đã có nhưng chưa đạt tiêu chuẩn Quốc gia về NS&VSMTNT ở khu vực nông thôn được tiếp cận nguồn vốn tín dụng chính sách xã hội khi có nhu cầu vay vốn xây dựng công trình, UBND tỉnh đã chỉ đạo chính quyền địa phương các cấp, các ban, ngành phối hợp với Chi nhánh NHCSXH tỉnh thực hiện rà soát nhu cầu vốn vay, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền về chính sách tín dụng NS&VSMTNT trên các phương tiện thông tin đại chúng, hệ thống truyền thanh cơ sở; niêm yết trên bảng thông tin của NHCSXH tại tất cả các xã, phường, thị trấn. Với sự nỗ lực của các cấp, ngành, sự cố gắng của cả mạng lưới NHCSXH, nhiều hộ dân vùng nông thôn đã vay vốn ưu đãi xây dựng công trình nước sạch và xử lý vệ sinh gia đình đồng bộ, khép kín. Tính đến ngày 31/12/2019, tổng nguồn vốn cho vay các chương trình tín dụng của NHCSXH tỉnh đạt 3.251,4 tỷ đồng, trong đó nguồn vốn cho vay chương trình NS&VSMTNT là 483,7 tỷ đồng, chiếm 14,9% trên tổng nguồn vốn, bình quân tăng trưởng hàng năm 34,6 tỷ đồng. Tổng dư nợ cho vay của Chi nhánh NHCSXH tỉnh đạt 3.251 tỷ đồng với 82.597 hộ vay vốn còn dư nợ, 21 chương trình tín dụng, trong đó tổng doanh số cho vay từ khi thực hiện chương trình cho vay NS&VSMTNT giai đoạn 2006 - 2019 đến ngày 31/12/2019 đạt 956,6 tỷ đồng với 90.501 lượt hộ được vay vốn, bình quân cho vay đạt 10,6 triệu đồng/hộ. Số công trình nước sạch và vệ sinh cho vay là 150.804 công trình, trong đó công trình nước sạch là 70.964 công trình, công trình vệ sinh 79.840 công trình, bình quân cho vay 6,36 triệu đồng/công trình.

Tổng doanh số thu nợ từ khi thực hiện chương trình đến ngày 31/12/2019 đạt 472,7 tỷ đồng. Dư nợ đạt 483,7 tỷ đồng với 33.726 hộ vay đang dư nợ, bình quân dư nợ 14,3 triệu đồng/hộ. Nợ quá hạn 197 triệu đồng chiếm 0,04% tổng dư nợ của chương trình. Một số huyện có số dư nợ chương trình cho vay NS&VSMTNT cao như: Quảng Ninh 65,6 tỷ đồng; Quảng Trạch 66,6 tỷ đồng; Bố Trạch 91,6 tỷ đồng, Lệ Thủy 101,3 tỷ đồng...

Từ nguồn vốn tín dụng chính sách đã giúp cho các hộ dân xây dựng mới, cải tạo, nâng cấp các mô hình cấp nước sạch như khoan giếng, xây bể lọc nước, lu chứa nước; xây dựng mô hình tự sản xuất phân hữu cơ sinh học, chất đốt từ hầm Biogas, qua đó góp phần tăng tỷ lệ hộ dân nông thôn được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh, hộ có nhà tiêu hợp vệ sinh, hộ dân chăn nuôi có chuồng trại hợp vệ sinh qua hàng năm. Cụ thể, tỷ lệ hộ dân nông thôn được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh đến năm 2019 là 180.405/195.180 hộ, đạt 92,4%, tăng 32,4% so với năm 2005. Số hộ được sử dụng nước sinh hoạt đạt Quy chuẩn Việt Nam 90.603/195.180 hộ, đạt tỷ lệ 46,3%; hộ nghèo sử dụng nước hợp vệ sinh 81,11%; hộ nghèo sử dụng nước sạch đáp ứng Quy chuẩn Việt nam 15,81%. Tỷ lệ hộ gia đình ở nông thôn có nhà tiêu hợp vệ sinh ước đạt 78,0%, tăng 32,5% so với năm 2005. Tỷ lệ hộ gia đình ở nông thôn chăn nuôi có chuồng trại hợp vệ sinh ước đạt 62,7%. Số trường mầm non, phổ thông ở nông thôn đủ nước sạch, nhà tiêu hợp vệ sinh và sử dụng tốt ước đạt 94%. Số trạm y tế xã đủ nước sạch, nhà tiêu hợp vệ sinh sử dụng tốt đạt 99%. Công trình cấp nước tập trung hoạt động hiệu quả, bền vững 23,93%, công trình tương đối bền vững 22,22%, công trình kém bền vững 28,21% và công trình không hoạt động 25,64%.

Thông qua các chương trình tín dụng chính sách đã góp phần quan trọng trong việc thực hiện có hiệu quả các chỉ tiêu kinh tế - xã hội hàng năm như giảm tỷ lệ hộ nghèo, hộ cận nghèo, tăng tỷ lệ số hộ dùng nước sạch đạt chuẩn Quốc gia và tỷ lệ hộ có công trình vệ sinh…, thu hẹp khoảng cách giữa giàu, nghèo, điều kiện sống giữa thành thị và nông thôn.

Tuy nhiên, tỉnh Quảng Bình nằm trong vùng khí hậu khắc nghiệt của miền Trung, mùa khô thường xảy ra hạn hán kéo dài gây thiếu nước sinh hoạt và sản xuất cho nhiều vùng dân cư, mùa mưa thường chịu ảnh hưởng của các đợt áp thấp nhiệt đới gây ra mưa to, gió lớn kèm theo bão lụt làm ô nhiễm nguồn nước, hư hại nhiều công trình nước sạch, công trình vệ sinh. Bên cạnh đó, nhiều hộ dân tại khu vực nông thôn chưa được được tiếp cận và thụ hưởng nguồn vốn tín dụng chính sách để xây dựng mới hoặc cải tạo, sửa chữa những công trình cấp nước sạch, công trình vệ sinh đã xuống cấp, hư hỏng... làm ảnh hưởng đến điều kiện sống của người dân cũng như mục tiêu xây dựng nông thôn mới tại tỉnh.

Bám sát Kế hoạch về Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng Nông thôn mới giai đoạn 2016 - 2020 trên địa bàn tỉnh, thời gian tới, UBND tỉnh tiếp tục chỉ đạo Chi nhánh NHCSXH tỉnh tập trung nguồn vốn tín dụng chính sách đáp ứng kịp thời nhu cầu vay vốn của hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác trên địa bàn nhằm cùng toàn tỉnh thực hiện tốt tiêu chí số 17 về môi trường và an toàn thực phẩm trong xây dựng nông thôn mới, góp phần ổn định xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân; tiếp tục nâng cao năng lực hoạt động của NHCSXH để thực sự là công cụ thực hiện có hiệu quả tín dụng chính sách của Nhà nước về hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bền vững, xây dựng nông thôn mới trên địa bàn; phát huy vai trò, trách nhiệm của cấp ủy Đảng và chính quyền địa phương đối với hoạt động tín dụng chính sách xã hội trên địa bàn, đặc biệt là việc chuyển ngân sách địa phương sang NHCSXH để bổ sung nguồn vốn cho vay hộ nghèo, các đối tượng chính sách; tăng cường đầu tư nguồn vốn tín dụng chính sách, giúp các hộ gia đình ở nông thôn sửa chữa, xây dựng mới các công trình nước sạch và vệ sinh môi trường...

N.Q