Người thanh niên ấy là Hoàng Minh Tranh, cha tôi. Ngày ấy cha được chi bộ Đảng thôn Đông Thành, xã Liên Thuỷ, huyện Lệ Thuỷ, Quảng Bình cử dẫn 12 hộ gia đình trong hợp tác xã (HTX) đi tiền trạm, chuẩn bị cho kế hoạch Khai phá miền Tây. Đó là một vùng trũng, cách phà Thác Coóc (trên đường Hồ Chí Minh) khoảng 3 km.

Chiều 1/3/1965, bỗng có tiếng bom Mỹ và tiếng pháo phòng không nổ dậy trời. Một chiếc máy bay trúng đạn, đuôi phụt khói mù mịt đâm vào cánh rừng phía tây. Ngay sau đấy, núi rừng yên ắng như thể chưa hề xảy ra cuộc đụng độ nào. Hôm sau, cha cùng ông Mừng và ông Ét vào rừng chặt cây để về làm chuồng bò cho HTX. Họ bỗng thấy một người to lớn đang nằm sấp loay hoay với bộ điện đài. Thấy động, hắn toan giương súng bóp cò. Cha tôi lập tức nhặt ngay hòn đá thật to thét lớn: “Stop! Stop!”. Hai người đi cùng cha cũng vung gậy và rựa xông tới. Viên phi công người Mỹ vừa đói vừa khát nhanh chóng đầu hàng. Sợ có tình huống xấu, cha tôi sau khi đoạt súng vội ôm ngay bộ điện đài quẳng vào vách đá.

Viên phi công ấy tên là Lockhart Hayden James, được cha và 2 người bạn của ông chiêu đãi một bữa ăn và nước uống mà có lẽ cả đời ông ta không bao giờ quên, đó là nước chè xanh pha đường và cơm nắm chấm muối vừng. Một giờ sau, Tỉnh đội cho xe lên đón tù binh đưa về thị xã.

Hôm sau, xe Tỉnh đội đưa theo tù binh Lockhat lên đón 3 ông quay trở lại hiện trường. Bí thư Tỉnh uỷ lúc ấy muốn có những bức ảnh thật sống động về cuộc bắt giặc ngoạn mục của quân và dân Quảng Bình “hai giỏi”. Một phóng viên người Nhật đã dàn cảnh, bố trí cha tôi cầm súng K44, ông Ét cầm rựa, ông Mừng cầm gậy còn viên phi công tay giơ quá đầu đi phía trước.

Thảo Hương (Báo Đất Việt)