Tỉnh đã tổ chức được nhiều hoạt động văn hóa, gia đình và thể thao có quy mô như: Chuỗi các hoạt động kỷ niệm 60 năm Ngày Bác Hồ về thăm Quảng Bình (16/6/1957 - 16/6/2017); 30 năm Ngày Tái lập tỉnh (01/7/1989 - 01/7/2019) và 70 năm Ngày Quảng Bình quật khởi (15/7/1949 - 15/7/2019); Chương trình nghệ thuật “Quảng Bình trong câu hát” được tổ chức tại Nhà hát lớn Hà Nội; chương trình nghệ thuật tại các điểm di tích lịch sử nhân kỷ niệm các sự kiện đã góp phần khơi dậy lòng tự hào về truyền thống lịch sử - văn hóa và cách mạng của quê hương, đồng thời giới thiệu, quảng bá hình ảnh, con người, mảnh đất Quảng Bình đến với bạn bè trong nước và quốc tế. Đời sống văn hóa cơ sở và môi trường văn hóa trên địa bàn tiếp tục được cải thiện. Phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa, Chiến lược phát triển gia đình Việt Nam được các cấp, các ngành quan tâm hưởng ứng thực hiện. Đến cuối năm 2019, tỷ lệ gia đình đạt Danh hiệu văn hóa đạt 84%, tăng 4,1% so với năm 2015, vượt 04% so với chỉ tiêu Nghị quyết đề ra; tỷ lệ thôn, bản, tổ dân phố đạt 75,5%, tăng 10,5% so với năm 2015, vượt 5,5% so với chỉ tiêu Nghị quyết; tỷ lệ cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa đạt 82%, tăng 4% so với năm 2015 và vượt 02% so với chỉ tiêu Nghị quyết.

Bên cạnh đó, tỉnh cũng đã có những giải pháp phù hợp nhằm giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa phát triển với bảo tồn di sản văn hóa. Đến nay, toàn tỉnh có 126 di tích lịch sử, văn hóa được xếp hạng, trong đó 53 di tích Quốc gia và 18 di tích Quốc gia đặc biệt; Bài Chòi Quảng Bình - bộ phận hợp thành Bài Chòi các tỉnh Trung bộ được UNESCO công nhận là Di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại; 04 Di sản văn hóa phi vật thể gồm Hò khoan Lệ Thủy, Lễ hội cầu ngư của ngư dân miền biển; Lễ hội đua bơi thuyền truyền thống trên sông Kiến Giang, Lễ hội đập trống của người Ma Coong được xếp hạng là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia; Ấn Tuần phủ Đô Tướng Quân được công nhận là Bảo vật quốc gia đã tiếp tục ghi dấu mốc quan trọng của văn hóa tỉnh nhà vào dòng chảy chung của văn hóa dân tộc và nhân loại.

Cùng với đó, hoạt động thể dục - thể thao cũng tiếp tục có bước phát triển vượt bậc. Ngành Văn hóa - Thể thao tỉnh tiếp tục đổi mới, mở rộng các bộ môn thi đấu, xây dựng phong trào thể thao ở cơ sở, nâng cao ý thức tham gia tập luyện của Nhân dân. Tỷ lệ người tập luyện thể thao thường xuyên đạt 31,5%, tăng 1,5%; tỷ lệ gia đình thể thao đạt 25,8%, tăng 6,4% so với nhiệm kỳ trước. Đặc biệt, thể thao thành tích cao của tỉnh vươn tầm cao mới. Tại Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ VIII năm 2018, thể thao Quảng Bình xếp thứ 15/65 đoàn tham dự, tăng 05 bậc so với Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ VII năm 2014. Vận động viên của tỉnh đã giành được nhiều Huy chương danh giá, ghi những dấu ấn lịch sử đối với thể thao đất nước và quê hương tại các đấu trường thể thao trong nước và quốc tế, trong đó tại Sea Games 29, giành 02 Huy chương Vàng, 01 Huy chương Bạc; Đại hội Thể thao Châu Á (ASIAD 18), giành 01 Huy chương Vàng, 01 Huy chương Bạc và 02 Huy chương Đồng; Olympic trẻ mùa hè Buenos Aires 2018 giành 01 Huy chương Vàng....; nổi bật có Nguyễn Huy Hoàng là vận động viên nam đầu tiên của Việt Nam đạt chuẩn A và giành suất chính thức đầu tiên tham dự Olympic Tokyo 2020...

Tuy nhiên, mức hưởng thụ văn hóa còn có sự chênh lệch giữa các vùng miền; một số mặt hoạt động văn hóa, thể thao gặp nhiều khó khăn, chưa đáp ứng nhu cầu hưởng thụ của Nhân dân; sự quan tâm đầu tư cho văn hóa, thể thao còn hạn chế. Theo chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội, đến năm 2020, toàn tỉnh có 50% số xã, phường, thị trấn có trung tâm văn hóa - thể thao đạt chuẩn; 100% xã, phường, thị trấn có thiết chế văn hóa đồng bộ, tuy nhiên hiện nay mới chỉ 26/157 nhà văn hóa - khu thể thao được xây dựng độc lập - đạt chuẩn; có 02 xã (Tân Trạch, Thượng Trạch của Bố Trạch) chưa có nhà văn hóa - khu thể thao. Cũng theo chỉ tiêu Nghị quyết đến năm 2020 có 100% thôn, bản, tổ dân phố có nhà văn hóa, khu thể thao, trong đó có 80% nhà văn hóa, khu thể thao đạt chuẩn, tuy nhiên, toàn tỉnh hiện còn 59 thôn, bản, tổ dân phố chưa xây dựng nhà văn hóa - khu thể thao; chỉ có 696/1159 (chiếm 60%) nhà văn hóa, khu thể thao thôn bản, tổ dân phố đạt chuẩn.

Giai đoạn 2020 - 2025, tỉnh tiếp tục triển khai đồng bộ, hiệu quả các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển văn hóa, gia đình và thể thao; phát huy giá trị văn hóa truyền thống, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, con người Quảng Bình phát triển toàn diện; tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước về văn hóa, gia đình và thể thao; chú trọng công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn; nâng cấp các lễ hội, nhất là lễ hội gắn liền với di tích lịch sử, văn hóa; đẩy mạnh phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể, đặc biệt là những di sản đã được UNESCO đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể nhân loại và Di sản văn hóa phi vật thế Quốc gia nhằm tạo ra các sản phẩm văn hóa độc đáo.

Bên cạnh đó, tỉnh cũng tiếp tục phát triển đời sống văn hóa cơ sở gắn với việc xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh theo hướng đi vào chiều sâu và mang tính bền vững; hướng các hoạt động về cơ sở, chú trọng nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần cho Nhân dân, nhất là địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa; nâng cao nhận thức của xã hội về vai trò của gia đình, xây dựng gia đình ấm no, bình đẵng, hạnh phúc...; phấn đấu đến năm 2025 có 86% - 87% số gia đình đạt danh hiệu gia đình văn hóa; 80% số làng, thôn, bản, tổ dân phố đạt danh hiệu văn hóa; 84% cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đạt chuẩn văn hoá.

Ngoài ra, tỉnh tiếp tục triển khai có hiệu quả Đề án phát triển thể thao thành tích cao của tỉnh; đẩy mạnh đào tạo các môn có thế mạnh như bơi, lặn, đua thuyền, điền kinh... đồng thời chú trọng việc đào tạo thêm các môn thể thao phù hợp nhằm ngày càng khẳng định vị trí, thứ hạng của thể thao tỉnh trên đấu trường toàn quốc; quan tâm đầu tư hoàn thiện hệ thống thiết chế văn hóa và thể thao từ tỉnh đến cơ sở gồm: Nhà thi đấu, sân vận động các huyện, thành phố, thị xã; Nhà văn hóa - khu thể thao thôn, bản, tổ dân phố; Trung tâm Văn hóa - thể thao xã trong Chương trình Quốc gia xây dựng nông thôn mới; phấn đầu đến năm 2025 đạt 100% số xã, phường, thị trấn có trung tâm văn hóa - thể thao; 100% thôn, bản, tổ dân phố có nhà văn hóa - khu thể thao, trong đó có 80% đạt chuẩn...; thực hiện tốt công tác xã hội hóa hoạt động dịch vụ văn hóa, thể thao; từng bước xây dựng cơ chế chính sách khuyến khích tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư sản xuất và tổ chức hoạt động văn hóa, thể thao nhằm tạo ra nhiều sản phẩm văn hóa, thể thao, đồng thời tạo ra nhiều kênh cung ứng dịch vụ văn hóa, thể thao cho Nhân dân.

N.Q