Thực hiện Quyết định 1610/QĐ-TTg ngày 16/9/2011 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chương trình thực hiện Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” giai đoạn 2011 - 2015, định hướng đến năm 2020, tỉnh đã ban hành Chỉ thị số 12/2011/CT ngày 23/9/2011 về việc nâng cao chất lượng phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”. Cùng với đó, Ban Chỉ đạo tỉnh cũng đã ban hành Kế hoạch số 34-KH/BCĐ-SVHTTDL ngày 10/9/2013 về việc triển khai phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” giai đoạn 2013 - 2015, định hướng đến năm 2020 trên địa bàn tỉnh. Thông qua Phong trào, các mục tiêu đã được cụ thể hóa trong từng kế hoạch triển khai hàng năm, lồng ghép vào hoạt động chuyên môn của ngành Văn hóa và Thể thao, Ủy ban MTTQVN các cấp và cơ quan thành viên của Ban Chỉ đạo từ cấp tỉnh đến cơ sở. Việc cụ thể hóa các mục tiêu với phương châm dễ nhớ, dễ làm, phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội, bản sắc văn hóa của mỗi địa phương, vùng miền… đã góp phần nâng cao chất lượng xây dựng, công nhận danh hiệu “Gia đình văn hóa”, “Khu dân cư văn hóa”, cơ quan, đơn vị văn hóa…

Triển khai Đề án “Phát triển văn hóa nông thôn đến năm 2015, định hướng 2020”, trong những năm qua, các cấp, các ngành, địa phương, tổ chức đoàn thể trong tỉnh luôn quan tâm thực hiện với giải pháp đồng bộ nhằm từng bước cải thiện, nâng cao chất lượng đời sống văn hóa của Nhân dân ở nông thôn. Việc thực hiện tốt tiêu chí về văn hóa trong xây dựng nông thôn mới cũng đã góp phần quan trọng vào việc cải thiện bộ mặt nông thôn nói chung và nâng cao chất lượng đời sống văn hóa cho người dân nông thôn nói riêng như: Tệ nạn xã hội, hạn chế hủ tục bị bài trừ; việc tàng trữ, sử dụng sản phẩm văn hóa có nội dung xấu được loại ra khỏi đời sống cộng đồng nông thôn; ý thức người dân trong việc bảo vệ môi trường và thực hiện nếp sống vệ sinh trong mỗi cộng đồng dân cư ngày càng nâng cao...

Cùng với đó, ngành Văn hóa và Thể thao các cấp đã quan tâm chỉ đạo đa dạng hóa các hoạt động văn hóa - văn nghệ, thể thao quần chúng ở nông thôn phù hợp từng tầng lớp và lứa tuổi như tổ chức Liên hoan văn nghệ các làng văn hóa, Liên hoan văn nghệ cụm xã; hoạt động văn hóa, sinh hoạt câu lạc bộ nhằm nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho người dân địa phương, nhất là địa bàn đồng bào dân tộc sinh sống, vùng khó khăn, địa bàn biên giới, góp phần nâng cao mức hưởng thụ văn hóa của người dân. Tỷ lệ nông dân tham gia hưởng ứng các hoạt động xây dựng đời sống văn hóa từng bước được nâng cao. Việc bảo tồn và phát huy di sản văn hóa dân tộc, thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội có nhiều chuyển biến tích cực; đời sống xã hội nông thôn ổn định, dân chủ, hòa thuận. Kết quả, đến năm 2017, toàn tỉnh có 190.914/232.891 hộ gia đình được công nhận gia đình văn hóa, đạt tỷ lệ 82%. Phong trào xây dựng thôn, bản văn hóa đã được sự đồng thuận và hưởng ứng tích cực của các tầng lớp Nhân dân, khơi dậy niềm tin và phong trào thi đua sáng tạo trong từng thôn, bản. Năm 2017, toàn tỉnh có 862/1.236 thôn, bản, tổ dân phố đạt danh hiệu “Khu dân cư văn hóa”, đạt tỷ lệ 69,7% thôn, bản, tổ dân phố đạt danh hiệu “Khu dân cư văn hóa”.

Với phương châm "Nhà nước và Nhân dân cùng làm", những năm qua, hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao ở cơ sở trên địa bàn tỉnh ngày càng được mở rộng, phát triển. Đến cuối năm 2017, toàn tỉnh có 107/159 xã, phường, thị trấn đã xây dựng Trung tâm Văn hóa - Thể thao; 1.180/1.236 thôn, bản, tổ dân phố xây dựng Nhà Văn hóa - Khu thể thao. Hệ thống cơ sở vật chất phục vụ hoạt động văn hóa và thể thao ở cơ sở từng bước được xây dựng khá khang trang, kiến trúc cơ bản phù hợp điều kiện, phong tục, tập quán địa phương. Một số Nhà Văn hóa - Khu thể thao thôn, bản được đầu tư xây dựng, đảm bảo nhu cầu hội họp, sinh hoạt văn hóa, thể thao của quần chúng Nhân dân.

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc nâng cao chất lượng đời sống văn hóa của người dân nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới ở tỉnh vẫn còn gặp khó khăn, bất cập. Một số địa phương chưa quan tâm đầy đủ đến việc phát triển văn hóa nông thôn, xây dựng nông thôn mới nên công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện chưa thật quyết liệt. Kết quả việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống thiết chế, hoạt động văn hóa, thể thao ở nông thôn chưa đáp ứng yêu cầu. Vấn đề thực hiện xã hội hóa trong đầu tư xây dựng các thiết chế văn hóa, thể thao ở nông thôn còn hạn chế. Đời sống văn hóa của người dân nông thôn gặp nhiều khó khăn, có sự chênh lệch khá lớn về đời sống văn hóa, mức hưởng thụ văn hóa và hoạt động rèn luyện thể chất của người dân ở nông thôn với thành thị. Vấn nạn hủ tục, bạo lực gia đình còn xảy ra ở một số nơi; nhiều tệ nạn xã hội thâm nhập về nông thôn, đặc biệt đối với tầng lớp thanh niên gây ra không ít thách thức trong công tác giữ gìn những nét đẹp văn hóa truyền thống trong mỗi gia đình. Hoạt động văn hóa - văn nghệ, thể dục - thể thao ở nông thôn chưa đa dạng về hình thức, nội dung vì vậy chưa thật sự thu hút được đông đảo các tầng lớp Nhân dân tham gia...

Để Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” ngày càng phát triển sâu rộng và có sức lan tỏa trong đời sống xã hội, thời gian tới, Ban Chỉ đạo sẽ khắc phục những khó khăn, đưa ra nhiều cách làm sáng tạo cùng giải pháp cụ thể phù hợp với tình hình thực tế của địa phương; quan tâm hơn nữa công tác xã hội hóa văn hóa - thể thao; nâng cao đời sống vật chất lẫn tinh thần của Nhân dân nhằm đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa của mỗi người dân trên địa bàn. Mặt khác, Ban Chỉ đạo tiếp tục xây dựng, nhân rộng điển hình tiên tiến trong phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở địa phương; tuyên truyền có chiều sâu, trọng tâm, trọng điểm, động viên và thu hút toàn dân tích cực, tự giác tham gia phong trào; tổ chức kiểm tra, giám sát hoạt động của phong trào tại từng địa phương, kịp thời khắc phục những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện... Mặt khác, Ban Chỉ đạo cũng quan tâm chỉ đạo sự nghiệp văn hóa, thể theo để góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống và mức hưởng thụ văn hóa, thể thao của Nhân dân trên địa bàn tỉnh.

Minh Huyền