Trước hình hình đó, thời gian qua, quán triệt nghiêm túc Quyết định số 06/2009/QĐ-TTg ngày 15/01/2009 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Kế hoạch thực hiện Công ước Quốc tế về TKCN hàng hải năm 1979 (Công ước SAR 79) và Quyết định số 425/QĐ-TTg ngày 18/3/2016 của Thủ tướng Chính phủ ban hành kế hoạch công tác của Ủy ban Quốc gia TKCN năm 2016 - 2020, tỉnh đã triển khai thực hiện công tác ứng phó sự cố, thiên tai và TKCN linh hoạt; nắm chắc tình hình diễn biến của thời tiết; chủ động mọi mặt, kịp thời giải quyết các tình huống thiên tai, tai nạn xảy ra, góp phần hạn chế, giảm thiểu thiệt hại đối với tài sản của Nhà nước, Nhân dân. Trên tinh thần Công ước SAR 79, địa phương duy trì nghiêm chế độ trực cứu hộ cứu nạn 24/24 giờ để sẵn sàng tiếp nhận thông tin cấp cứu, khẩn cấp từ người và phương tiện bị nạn, theo dõi, tham mưu, xử lý kịp thời, có hiệu quả vụ việc thiên tai, tai nạn xảy ra; đồng thời chỉ đạo lực lượng vũ trang sẵn sàng lực lượng, phương tiện khi có thiên tai, tai nạn, sự cố hàng hải.

Trong công tác giáo dục tuyên truyền, tỉnh đã chỉ đạo Văn phòng Thường trực Ban Chỉ huy PCTT & TKCN tỉnh phối hợp với các ngành, địa phương ven biển tổ chức được 42 hội nghị tập huấn/1.579 lượt người tham gia về nội dung Luật PCTT và văn bản hướng dẫn thi hành; quy định đảm bảo an toàn hàng hải, đảm bảo an toàn thông tin liên lạc khi hoạt động trên biển; kết hợp tuyên truyền xử lý tình huống nguy cấp trên biển; hướng dẫn sơ cứu y tế ban đầu. Thông qua đó giúp nâng cao nhận thức cho ngư dân và hạn chế tối đa thiệt hại khi hoạt động trên biển. Hàng năm, UBND tỉnh cũng đã chỉ đạo Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh, các địa phương ven biển phối hợp với Trung tâm Phối hợp TKCN Hàng hải Khu vực I, Cảng vụ Hàng hải Quảng Bình tổ chức tuyên truyền thực hiện Công ước SAR 79 cho các ngư dân, chủ tàu thuyền, chủ phương tiện vận tải được 05 đợt/1.010 lượt người nghe. Nội dung tuyên truyền chủ yếu giới thiệu về hướng dẫn xử lý một số tình huống nguy cấp trên biển; chỉ dẫn công tác sơ cấp cứu y tế, phương pháp cứu đuối; khuyến cáo đến ngư dân các nguyên tắc an toàn trên biển; chỉ dẫn việc sử dụng các tín hiệu, cách tránh vượt tàu trong luồng lạch, cách xử lý, ứng phó sự cố trên biển, cách điều khiển tàu thoát khỏi vùng ảnh hưởng của bão; tuyên truyền vận động ngư dân không vi phạm vùng biển nước ngoài đánh bắt hải sản trái phép... Với những kiến thức tuyên truyền đó đã góp phần giúp ngư dân, chủ tàu yên tâm vươn khơi bám biển, giữ vững ngư trường truyền thống, góp phần bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.

Bên cạnh đó, tỉnh cũng chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với các đơn vị, địa phương liên quan đẩy mạnh tuyên truyền cho ngư dân hiểu rõ, thực hiện đúng quy định về đăng ký, đăng kiểm tàu cá; hướng dẫn ngư dân đánh bắt đúng vùng quy định, sản xuất theo tổ đội đoàn kết, an toàn để kịp thời hỗ trợ nhau khi xảy ra sự cố; lắp đặt, nâng cấp thiết bị thông tin liên lạc VX-1700 đảm bảo giám sát tự động 02 giờ/01 lần; phối hợp tổ chức 56 lớp đào tạo thuyền trưởng, máy trưởng, thuyền viên với gần 4.000 người tham gia; tuyên truyền trên hệ thống thông tin đại chúng, thông qua công tác chuyên môn như đăng ký, đăng kiểm, thanh tra, kiểm tra để phổ biến trực tiếp... nhờ đó, ý thức của ngư dân về an toàn tàu cá khi hoạt động trên biển được nâng lên rõ rệt, hầu hết tàu cá trên địa bàn đều đăng ký, đăng kiểm đúng quy định.
Để đảm bảo tốt trang thiết bị, phương tiện cho các sở, ngành, địa phương thực hiện nhiệm vụ TKCN, UBND tỉnh cũng đã chỉ đạo các sở, ngành liên quan tổ chức tiếp nhận đầy đủ nguồn kinh phí, vật chất, phương tiện, trang bị của Văn phòng Ủy ban Quốc gia Ứng phó sự cố thiên tai và TKCN, các Bộ, ban, ngành Trung ương; tổ chức cấp phát, trang bị đầy đủ, kịp thời cho từng ngành, địa phương; chủ động trích từ nguồn ngân sách địa phương mua sắm thêm các loại vật chất, trang bị; đồng thời chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tham mưu nâng cấp Trạm Bờ của Chi cục Thủy sản nhằm đảm bảo giám sát tàu cá tự động 02 giờ/01 lần khi hoạt động trên biển giúp xác định nhanh vị trí tàu cá khi có sự cố, có phương án, tổ chức cứu nạn, cứu hộ kịp thời, hiệu quả.

Với sự triển khai đồng bộ và chặt chẽ trong công tác ứng phó sự cố, thiên tai và TKCN trên biển, từ năm 2013 - 2018, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh đã phối hợp với các ngành, địa phương kêu gọi 44.974 lượt phương tiện/314.818 lượt lao động vào bờ tránh trú, hướng dẫn sắp xếp neo đậu an toàn tại các âu thuyền tránh trú bão trên địa bàn tỉnh; bắn trên 500 quả đạn tín hiệu thông báo khi có bão, áp thấp nhiệt đới; điều động 28 đợt/33 lượt tàu, xuồng/236 lượt cán bộ, chiến sĩ tổ chức tìm kiếm cứu nạn, cứu hộ thành công 120 người; lai dắt 17 phương tiện bị nạn trên biển vào bờ an toàn; tiếp nhận, chăm sóc y tế cho trên 100 người bị nạn trên biển do các lực lượng cứu nạn, bàn giao; tiếp nhận, chăm sóc 02 người Trung Quốc gặp nạn trên biển được ngư dân thị xã Ba Đồn, thành phố Đồng Hới cứu nạn, bàn giao; đồng thời cùng với cơ quan ngoại giao tổ chức trao trả người bị nạn về nước đúng quy định pháp luật, chủ trương đối ngoại của Nhà nước.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện Công ước SAR 79 về TKCN trên biển giai đoạn 2013 - 2018 trên địa bàn tỉnh vẫn gặp nhiều vướng mắc như ý thức chấp hành quy định về PCTT & TKCN của một bộ phận ngư dân, chủ tàu vận tải còn hạn chế, đặc biệt trong đảm bảo an toàn hàng hải; một số đối tượng bị nạn không chấp hành theo sự hướng dẫn của chỉ huy hiện trường; quá trình hoạt động của ngư dân khai thác, nhất là vùng khơi, vùng biển xa không duy trì thường xuyên thông tin liên lạc, tự ý thay đổi tần số nên cập nhật thông tin TKCN gặp khó khăn. Trang bị, phương tiện đảm bảo thực hiện nhiệm vụ TKCN của tỉnh còn hạn chế, không đồng bộ, công suất, trọng tải không lớn nên khả năng hoàn thành nhiệm vụ chưa cao, đặc biệt với những vụ việc xảy ra ở khu vực xa bờ biển, khi sóng to gió lớn...

Do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu nên tình hình thiên tai, tai nạn những năm tiếp theo tiếp tục có chiều hướng diễn biến phức tạp, khó lường; việc chấp hành quy định của pháp luật về PCTT của một bộ phận quần chúng Nhân dân hạn chế; lượng phương tiện của người dân ngày càng gia tăng cả về số lượng lẫn công suất máy; tình trạng ngư dân trong nước tranh chấp ngư trường; tàu thuyền, phương tiện nước ngoài hoạt động trái phép... là những vấn đề tiềm ẩn nguy cơ xảy ra tai nạn, sự cố trên biển. Để chủ động phòng ngừa, sẵn sàng ứng phó, xử lý kịp thời sự cố, thiên tai, tai nạn tàu thuyền theo tinh thần Công ước SAR 79 giai đoạn 2019 - 2025, thời gian tới, tỉnh tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền Công ước SAR 79 cho ngư dân, chủ tàu vận tải trên địa bàn, đảm bảo nội dung, hình thức, biện pháp phù hợp, dễ hiểu với từng đối tượng; chỉ đạo các ngành có liên quan thực hiện chặt chẽ quy định trong đăng kiểm tàu cá, tuyệt đối không cấp phép hoạt động cho những tàu cá không đáp ứng an toàn kỹ thuật khi hoạt động trên biển; tăng cường kiểm tra, kiểm soát cửa sông, không cho ra khơi hoạt động đối với phương tiện không đảm bảo quy định về an toàn hàng hải, thông tin liên lạc, giấy tờ phương tiện, chứng chỉ thuyền trưởng, thuyền viên; vận động, hỗ trợ chủ tàu cá có công suất trên 90CV đăng ký lắp đặt thiết bị nhận dạng tàu cá (AIS) nhằm tạo thuận lợi cho các cơ quan chức năng quản lý hoạt động của tàu cá, phòng tránh đâm va, bảo vệ môi trường, phân luồng, TKCN.

Mặt khác, tỉnh cũng sẽ tiến hành rà soát, sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến công tác TKCN; hoàn thiện chế độ, chính sách đối với lực lượng chuyên trách, bán chuyên trách công tác phối hợp TKCN; kiện toàn cơ cấu tổ chức, chức năng nhiệm vụ của cơ quan TKCN theo hướng tinh, gọn, hoạt động hiệu quả; tăng cường đào tạo, bồi dưỡng năng lực quản lý, chỉ đạo điều hành trong phối hợp TKCN, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ thực hành của cán bộ thực hiện nhiệm vụ; rà soát bổ sung quy chế phối hợp giữa các ngành, địa phương liên quan trong công tác TKCN; đồng thời chú trọng hợp tác quốc tế trong TKCN trên biển...

Minh Huyền