Để chủ động phòng, tránh, giảm nhẹ thiên tai và giám sát khí hậu, tỉnh đã xây dựng, ban hành Dự án Cập nhật Kế hoạch ứng phó với BĐKH và nước biển dâng tỉnh Quảng Bình đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030; tập trung huy động nguồn lực hoàn thành Dự án Xây dựng hệ thống công nghệ số liên hoàn dự báo thời tiết và sóng biển, nâng cao năng lực phòng tránh, giảm nhẹ thiên tai tỉnh Quảng Bình; dự án xây dựng bản đồ Atlat điện tử thông tin lũ lụt vùng hạ du sông Gianh ứng với các cấp lũ tại Trạm thủy văn Mai Hóa, phục vụ công tác phòng tránh thiên tai và giảm thiểu rủi ro do lũ lụt.

Bên cạnh đó, tỉnh đã hiện đại hóa hệ thống quan trắc, công nghệ dự báo khí tượng thủy văn bảo đảm dự báo, cảnh báo sớm các hiện tượng thời tiết, khí hậu cực đoan và thiên tai; xây dựng hệ thống đánh giá, giám sát BĐKH và nước biển dâng; phân bổ và huy động nguồn lực cho thích ứng với BĐKH, quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng; tuyên truyền, phổ biến, nâng cao nhận thức về tác động của BĐKH, nước biển dâng và năng lực thích ứng, ứng phó với BĐKH, nước biển dâng cho các tầng lớp Nhân dân, tổ chức chính trị - xã hội trên địa bàn tỉnh; thực hiện quản lý tổng hợp tài nguyên nước lưu vực sông; bảo đảm an toàn hồ chứa, an ninh nguồn nước phục vụ cho sản xuất và sinh hoạt; đảm bảo an ninh lương thực thông qua bảo vệ, duy trì hợp lý và quản lý bền vững quỹ đất cho nông nghiệp; chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi; tạo giống mới thích ứng với BĐKH; hoàn thiện hệ thống kiểm soát, phòng chống dịch bệnh.

Mặt khác, UBND tỉnh cũng chỉ đạo ứng dụng công nghệ mới trong sản xuất rau sạch an toàn trong nhà lưới tại xã Hoà Trạch, huyện Bố Trạch công nghệ cao theo tiêu chuẩn VietGAP để thích ứng với BĐKH, giảm nhẹ phát thải khí nhà kính. Mô hình đã mang lại hiệu quả tích cực, tạo nên vùng chuyên canh rau sạch có thương hiệu cung cấp cho người tiêu dùng và mang lại hiệu quả kinh tế cao cho nông dân. Nhằm hướng tới một nền nông nghiệp hữu cơ xanh, sạch, an toàn và bền vững, giúp người dân tiếp cận với phương thức canh tác mới, tạo độ mùn trong đất, bỏ dần phân hóa học, thuốc trừ sâu để cân bằng hệ sinh thái tự nhiên, các địa phương trong tỉnh cũng đã ứng dụng mô hình sử dụng phân hữu cơ vi sinh trên cây lúa, góp phần thúc đẩy năng suất và chất lượng, chuyển dần sang sử dụng phân hữu cơ vi sinh để giảm nhẹ phát thải khí nhà kính trong sản xuất nông nghiệp.

Cùng với đó, UBND tỉnh cũng chỉ đạo các cấp, ngành tập trung triển khai thực hiện các dự án cấp bách ưu tiên về nâng cấp, củng cố đê, kè ven sông và ven biển như: Xây dựng, nâng cấp các tuyến đê, kè sông, biển tại một số vùng trọng điểm; hoàn thiện các hệ thống đê kè dọc các sông Dinh, sông Gianh, sông Lý Hoà và một số khu vực khác; nạo vét, nâng cấp hệ thống thoát nước, xây dựng Khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá. Đồng thời, tỉnh cũng xây dựng các dự án nâng cấp hệ thống hạ tầng đô thị đồng bộ nhằm thích ứng với BĐKH và nước biển dâng gồm: Dự án phát triển môi trường, hạ tầng đô thị để ứng phó với BĐKH thành phố Đồng Hới; Dự án phát triển môi trường, hạ tầng đô thị phía Bắc xã Bảo Ninh; xây dựng hệ thống thu gom, xử lý nước thải sinh hoạt tại các xã, phường chưa có hệ thống thu gom, xử lý nước thải sinh hoạt; tăng cường khả năng tiêu thoát nước mưa ở các vùng đồng bằng, ven biển và các vùng đất thấp ven sông; xây dựng, nâng cấp các tuyến đường giao thông tránh lũ nhằm đáp ứng nhu cầu cứu hộ, cứu nạn, di dân tới vùng an toàn khi có thiên tai xảy ra.

Ngoài ra, các ngành chức năng cũng tăng cường công tác thực thi pháp luật; thường xuyên đổi mới phương pháp, cách thức tuần tra bảo vệ rừng nhằm nâng cao hiệu quả, đảm bảo bí mật, kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý các hành vi xâm hại đến tài nguyên rừng như khai thác gỗ, bẫy bắt động vật hoang dã...; tăng cường bảo vệ 125.498 ha rừng đặc dụng; 174.482 ha rừng phòng hộ; 321.706 ha rừng sản xuất; thực hiện giao khoán 561.728 lượt ha, trung bình 140.432 lượt ha/năm; khoanh nuôi 8.600 lượt ha rừng tự nhiên, bình quân 2.150 lượt ha/năm; trồng 2.453,45 ha rừng phòng hộ, góp phần ổn định, tăng độ che phủ rừng của tỉnh. Tỉnh cũng tập trung thực hiện dự án Bảo vệ và phát triển rừng phòng hộ ven biển Nam Quảng Bình giai đoạn 2015 - 2020 nhằm nâng cao diện tích, chất lượng rừng phòng hộ ven biển Nam Quảng Bình để ứng phó có hiệu quả với BĐKH, giảm nhẹ thiên tai, bảo vệ bờ biển, ngăn chặn cát bay, cát chảy, bảo vệ sản xuất, đời sống của người dân trong vùng Dự án; giảm thiểu phát thải khí nhà kính thông qua việc tăng diện tích, chất lượng rừng trồng, góp phần giảm tác động của BĐKH.

Để giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, góp phần bảo vệ hệ thống khí hậu trái đất, tỉnh đã phối hợp xây dựng và phát triển thị trường cacbon và cơ chế giảm nhẹ phát thải khí nhà kính trên địa bàn tỉnh trong khuôn khổ dự án FCPF-2 do Tổng cục Lâm nghiệp chủ trì; chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện áp dụng quy trình kỹ thuật sản xuất lúa cải tiến SRI cho bà con nông dân trồng lúa nhằm giảm phát thải các loại khí nhà kính (CO2, CO, CH4) bằng việc áp dụng kỹ thuật tưới khô xen kẽ cho lúa, đến nay, diện tích đạt khoảng 5.400 ha; triển khai thực hiện trồng và chăm sóc 850 ha rừng phòng hộ trên cát ven biển Nam Quảng Bình, bảo vệ rừng phòng hộ ven biển với diện tích 4.466,2 ha.

Nhận thức rõ các nguy cơ và thách thức của BĐKH, nhiều năm qua, UBND tỉnh cũng đã chủ động triển khai xây dựng và ban hành có hệ thống các chủ trương, chính sách nhằm ứng phó có hiệu quả với tác động của BĐKH. Trong giai đoạn từ năm 2012- 2020, ngoài nguồn ngân sách của địa phương, tỉnh đã vận động thu hút các nguồn lực tài chính để thực hiện các dự án khắc phục thiên tai, phòng, chống ô nhiễm môi trường, như: Dự án nâng cấp hệ thống đê, kè bảo vệ bờ sông và trồng rừng ngập mặn để ứng phó với BĐKH các xã bãi ngang, cồn bãi thuộc thị xã Ba Đồn (164.668 triệu đồng), dự án củng cố đê, kè chống sạt lở cửa sông Nhật Lệ, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình (81.000 triệu đồng), dự án phát triển môi trường, hạ tầng đô thị để ứng phó với BĐKH thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình (879,208 tỷ đồng), dự án Hiện đại hóa ngành Lâm nghiệp và tăng cường tính chống chịu vùng ven biển.

Tuy nhiên, công tác giáo dục, tuyên truyền nâng cao nhận thức về thiên tai chưa sâu rộng nên một số người dân chưa nhận thức đầy đủ về trách nhiệm, thiếu chủ động trong công tác phòng, chống thiên tai, đặc biệt là ngư dân đánh bắt hải sản trên biển. Việc nghiên cứu phát triển các giải pháp giảm nhẹ phát thải khí nhà kính trong trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản và chế biến lương thực, thực phẩm chưa được đầu tư đồng bộ. Nguồn lực để xây dựng một cộng đồng ứng phó hiệu quả với BĐKH còn hạn chế, khó khăn. Diện tích rừng phòng hộ ven biển, rừng ngập mặn đang ngày càng bị thu hẹp. Việc tăng cường, mở rộng hợp tác quốc tế để kêu gọi đầu tư, hỗ trợ kỹ thuật và xây dựng năng lực, chia sẻ thông tin, kinh nghiệm về quản lý trong ứng phó BĐKH còn hạn chế.

Để thúc đẩy thực hiện chiến lược trong giai đoạn 2021 - 2030, tỉnh xác định tiếp tục quán triệt sâu rộng chủ trương, giải pháp của Chính phủ về BĐKH để các cấp, ngành và người dân nhận thức đầy đủ, có trách nhiệm cao trong việc ứng phó với BĐKH, phòng tránh, giảm nhẹ thiên tai, tăng cường quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường; rà soát, điều chỉnh, bổ sung các chiến lược ứng phó với BĐKH, quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, tăng trưởng xanh, thích ứng với BĐKH phù hợp với cam kết trong Đóng góp do Quốc gia tự quyết định của Việt Nam (NDC), yêu cầu của quốc tế; tăng cường năng lực tổ chức, thể chế, chính sách về BĐKH; phân bổ nguồn vốn đầu tư phát triển tập trung, vốn vay ODA, vốn BĐKH,… để bố trí cho nhiệm vụ ứng phó với BĐKH của địa phương; tăng cường huy động nguồn lực tài chính cho ứng phó với BĐKH; tiếp tục triển khai lồng ghép vấn đề BĐKH và tăng trưởng xanh vào trong các chính sách, quy hoạch, chương trình ưu tiên cho đầu tư phát triển; tranh thủ sự hỗ trợ của các nước và tổ chức quốc tế về tài chính, nâng cao năng lực, công nghệ trong thực hiện chiến lược, chính sách về BĐKH.

N.Q