Xác định rõ năm 2019 là năm "nước rút" có ý nghĩa quan trọng để hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu của Chương trình hành động số 05-CTr/TU ngày 13/7/2016 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về giảm nghèo bền vững và giải quyết việc làm giai đoạn 2016 - 2020, UBND tỉnh đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, hướng dẫn tổ chức thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững phù hợp với tình hình thực tiễn của tỉnh. Theo đó, đầu năm 2019, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững, trong đó đề ra nhiều nhiệm vụ trọng tâm, giải pháp cơ bản, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng sở, ngành liên quan và giao chỉ tiêu phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo, hộ cận nghèo cho các địa phương. Cùng với đó, các cơ quan, đơn vị, ban, ngành, UBND huyện, thị xã, thành phố đã cụ thể hóa bằng kế hoạch, chương trình, văn bản chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện theo chức năng nhiệm vụ được giao, đồng thời luôn có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành liên quan trong quá trình thực hiện.

Với sự chỉ đạo tích cực, quyết liệt và vào cuộc mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị, trong năm, toàn tỉnh giảm 4.905 hộ nghèo (trong đó thoát nghèo 5.831 hộ, tái nghèo và phát sinh nghèo 926 hộ), đưa số hộ nghèo từ 17.298 hộ, chiếm tỷ lệ 6,98% đầu năm 2019 xuống còn 12.393 hộ, chiếm 4,98% đầu năm 2020 (giảm 02%), đạt 100% so với chỉ tiêu kế hoạch đề ra. Kết quả cụ thể, hộ nghèo đồng bào dân tộc thiểu số giảm 648 hộ, tương đương với 13,21% tổng số hộ nghèo giảm toàn tỉnh (tỷ lệ giảm cao nhất kể từ năm 2016 đến nay), đưa số hộ nghèo đồng bào dân tộc thiểu số hiện nay của tỉnh còn 3.641 hộ, chiếm 29,38% tổng số hộ nghèo và chiếm 57,65% tổng số hộ đồng bào dân tộc; hộ cận nghèo giảm 6.779 hộ (trong đó thoát cận nghèo 11.605 hộ, tái cận nghèo và phát sinh cận nghèo 4.826 hộ), đưa số hộ nghèo từ 23.392 hộ, chiếm tỷ lệ 9,45% đầu năm 2019 xuống còn 16.613 hộ, chiếm 6,67% đầu năm 2020 (giảm 2,78%), đạt 92,67% so với chỉ tiêu đề ra. Cũng trong năm 2019, toàn tỉnh có 02 xã thoát khỏi tình trạng đặc biệt khó khăn, đạt chuẩn nông thôn mới, gồm xã Hưng Thủy (huyện Lệ Thủy), xã Hóa Hợp (huyện Minh Hóa) và đến nay, trên địa bàn tỉnh hiện còn 06 xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển và 01 xã đặc biệt khó khăn vùng dân tộc miền núi đạt chuẩn nông thôn mới.

Theo thông tin của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội cho biết, trong năm 2019, toàn tỉnh đã có trên 30 hộ gia đình chủ động làm đơn đăng ký thoát hộ nghèo, hộ cận nghèo. Đây là tín hiệu tốt thể hiện hiệu quả đổi mới công tác tuyên truyền đối với người dân, thông qua đó có nhiều hình thức phù hợp, nhận thức về công tác giảm nghèo, ý thức tự lực, tự cường trong lao động sản xuất của người nghèo, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số đã được nâng lên. Tuy số hộ tự nguyện xin thoát khỏi danh sách hộ nghèo chưa nhiều nhưng đó là tấm gương và tạo động lực để các hộ nghèo, hộ cận nghèo khác nỗ lực vươn lên thoát nghèo bền vững trong thời gian tới.

Tuy nhiên, công tác chỉ đạo, lãnh đạo ở một số cấp ủy, chính quyền cơ sở chưa quyết liệt, cụ thể, cá biệt vẫn còn hiện tượng số ít xã sợ thoát khỏi tiêu chí xã đặc biệt khó khăn. Đội ngũ cán bộ làm công tác giảm nghèo cấp cơ sở thường xuyên thay đổi, ảnh hưởng đến công tác chỉ đạo và triển khai thực hiện chính sách giảm nghèo ở địa phương. Hoạt động tuyên truyền, phổ biến và nâng cao nhận thức về giảm nghèo ở một số địa phương chưa được thường xuyên; công tác vận động các nguồn lực còn hạn chế, một số cơ chế, chính sách chưa phù hợp nên một bộ phận hộ nghèo vẫn còn tư tưởng ỷ lại, chưa tự lực phấn đấu vươn lên thoát nghèo. Việc lồng ghép chương trình giảm nghèo với chương trình phát triển kinh tế - xã hội khác còn nhiều lúng túng, thiếu hiệu quả; nội dung thực hiện, đối tượng lồng ghép còn mang tính chung chung hoặc không đến được với người nghèo. Số hộ tái cận nghèo và phát sinh cận nghèo trong năm cao, chiếm hơn 20% số hộ cận nghèo đầu năm; hộ nghèo thuộc chính sách ưu đãi người có công còn cao với khoảng 930 hộ, chiếm 7,5% tổng số hộ nghèo và chiếm 0,62% tổng hộ người có công toàn tỉnh...

Năm 2020, UBND tỉnh đề ra mục tiêu phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo 1,2 - 1,5%, đưa tỷ lệ hộ nghèo trên toàn tỉnh đến cuối năm xuống còn 3,78% hoặc thấp hơn; phấn đấu 100% gia đình người có công với cách mạng có mức sống bằng hoặc cao hơn mức sống trung bình của cộng đồng dân cư nơi cư trú; bảo đảm hộ nghèo, người nghèo tiếp cận được dịch vụ xã hội cơ bản; đồng thời được hỗ trợ sản xuất, nhà ở, nước sinh hoạt, dịch vụ y tế, giáo dục… đặc biệt là hộ nghèo, người nghèo đồng bào dân tộc thiểu số ở huyện nghèo, xã, thôn, bản đặc biệt khó khăn.

Để đạt mục tiêu đề ra, toàn tỉnh tiếp tục thực hiện một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, đó là: Triển khai tốt các dự án, chính sách giảm nghèo thuộc Chương trình mục tiêu Quốc gia giảm nghèo giai đoạn 2016 - 2020 theo hướng tập trung, hỗ trợ trực tiếp cho hộ nghèo, ưu tiên cho địa phương có số lượng hộ nghèo đông, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Bên cạnh đó, địa phương cũng đẩy mạnh hoạt động hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế, nhân rộng mô hình giảm nghèo; gắn công tác hỗ trợ vốn tín dụng với việc đào tạo tập huấn hướng dẫn cách làm ăn, khuyến nông, lâm, ngư, dạy nghề tạo điều kiện thuận lợi để hộ nghèo phát triển sản xuất, ổn định thu nhập và thực hiện xóa đói giảm nghèo theo hướng bền vững; đẩy mạnh hoạt động đưa lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài theo hợp đồng, tạo môi trường thuận lợi để người dân có đầy đủ thông tin lựa chọn và tham gia vào các thị trường lao động có thu nhập cao, ổn định.

Mặt khác, các cấp, các ngành cũng sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức, tạo sự chuyển biến căn bản, mạnh mẽ trong Nhân dân về mục đích, ý nghĩa của công tác giảm nghèo, vị trí, vai trò của người dân đối với việc thực hiện mục tiêu giảm nghèo, góp phần tạo sự đồng thuận, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, sự đồng tâm, hiệp lực của toàn xã hội trong tổ chức thực hiện Chương trình giảm nghèo; khơi dậy ý chí chủ động, vươn lên thoát nghèo của người nghèo, hộ nghèo, khuyến khích và có chính sách khen thưởng người dân tự nguyện đăng ký thoát nghèo; phát huy vai trò của Mặt trận và đoàn thể, tổ chức, cá nhân trong việc đẩy mạnh xã hội hóa trong công tác giảm nghèo, giải quyết việc làm và đảm bảo an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh theo Nghị quyết số 70/NQ-CP ngày 01/11/2012 của Chính phủ về chính sách xã hội giai đoạn 2012 - 2020. Riêng đối với số hộ nghèo thuộc chính sách ưu đãi người có công, tỉnh yêu cầu các huyện, thị xã, thành phố tập trung ưu tiên nguồn lực, có giải pháp quyết liệt, cụ thể, hiệu quả để giảm nghèo đối với người có công thuộc hộ nghèo; phấn đấu đến cuối năm 2020, 100% gia đình người có công với cách mạng có mức sống bằng hoặc cao hơn mức sống trung bình của cộng đồng dân cư nơi cư trú...

Minh Huyền